बाजुरामा गोरु पाल्ने १५६ किसानलाई प्रोत्साहन रकम वितरण
बाजुरा, १३ भदौ । परम्परागत कृषि प्रणालीको संरक्षण र किसानलाई गोरु पालनमा प्रोत्साहन गर्न बाजुराका १५६ किसानलाई प्रति किसान पाँच हजार रुपैयाँका दरले रकम उपलब्ध गराइएको छ। आधुनिक प्रविधि र कृषि यान्त्रिकीकरणको बढ्दो प्रयोगले गोरु पाल्ने क्रम घट्दै गएको वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा यस कार्यक्रमले स्थानीय कृषि परम्परालाई जीवन्त राख्न महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
हालका वर्षहरूमा ट्याक्टर र पावर टिलर जस्ता आधुनिक कृषि उपकरणहरूको प्रयोगमा वृद्धि भएसँगै गाउँघरमा गोरु पाल्ने प्रचलनमा कमी आएको छ। विशेषगरी पहाडी तथा दुर्गम क्षेत्रमा जहाँ यस्ता उपकरणको पहुँच सीमित छ, त्यहाँ पनि गोरु पालनप्रतिको मोह घट्दा परम्परागत खेती प्रणाली संकटमा पर्न थालेको छ। गोरुले खेत जोत्न, मल उत्पादन गर्न, सामान ढुवानी गर्न र कृषि जैविक विविधता कायम राख्नमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यसै चुनौतीलाई सम्बोधन गर्न भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र, बाजुराले सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारको सहयोगमा यो प्रोत्साहन कार्यक्रम सञ्चालन गरेको हो।
यो कार्यक्रम गत आर्थिक वर्ष २०७९/८० को वार्षिक कार्यक्रमअन्तर्गत सञ्चालन भएको थियो, जसका लागि सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले बाजुरामा १० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो। केन्द्र प्रमुख सिद्धराज जैशीका अनुसार, जिल्लाका नौवटै स्थानीय तहबाट कुल चार सय किसानले गोरु पालन प्रोत्साहनका लागि आवेदन दिएका थिए। प्रारम्भिक छनोटबाट दुई सय जना छनोट गरिए पनि, आवश्यक कागजात र प्रक्रिया पूरा गर्ने १५६ जना किसानलाई मात्रै असार २५ गतेसम्म उनीहरूको बैंक खातामा प्रत्यक्ष रुपमा पाँच हजार रुपैयाँका दरले रकम भुक्तानी गरिएको हो।
किसान छनोटका लागि विशेष मापदण्ड अपनाइएको थियो। केन्द्र प्रमुख जैशीले भने, ‘हामीले घरमा कम्तिमा एक हल गोरु पालेर परम्परागत कृषि प्रणालीअनुसार खेती गरिरहेका तथा जिल्लाका विकट र दुर्गम स्थानीय तहका किसानहरूलाई प्राथमिकता दियौं।’ दुर्गम गाउँबाट सदरमुकाम आउन सहज नहुने किसानहरूको समस्यालाई ध्यानमा राख्दै, उनीहरूलाई सम्बन्धित पालिकामै आवश्यक कागजात बुझाउने व्यवस्था मिलाइएको थियो, जसले प्रक्रियालाई थप सरल बनाएको जैशीले जानकारी दिए।
प्रोत्साहन रकम प्राप्त गर्ने १५६ किसानमध्ये स्वामीकार्तिक खापर गाउँपालिकाका ३७, बडीमालिका नगरपालिकाका ३३, गौमुल गाउँपालिकाका ३२, बुढीनन्दा नगरपालिकाका १४, खप्तड छेडेदह गाउँपालिकाका १४, जगन्नाथ गाउँपालिकाका ११, हिमाली गाउँपालिकाका सात, त्रिवेणी नगरपालिकाका चार र बुढीगंगा नगरपालिकाका तीन जना किसानहरू रहेका छन्। यस वितरणले जिल्लाभरका दुर्गम तथा कृषिमा आश्रित समुदायसम्म सरकारी सहयोग पुगेको देखाउँछ।
यस्ता प्रोत्साहन कार्यक्रमले किसानहरूलाई परम्परागत कृषि ज्ञान र अभ्यासलाई निरन्तरता दिन हौसला प्रदान गर्दछ। यसले कृषि उत्पादनमा आत्मनिर्भरता बढाउन, माटोको उर्वरता कायम राख्न, स्थानीय पशुधनको संरक्षण गर्न र ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई टेवा पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ। बाजुराजस्ता भौगोलिक रूपमा विकट जिल्लामा कृषि यान्त्रिकीकरणको सीमितताका कारण गोरुको प्रयोग अझै अपरिहार्य रहेको हुँदा, यस्ता कार्यक्रमहरूको निरन्तरताले दिगो कृषि विकासमा योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
