नेपाली कांग्रेसमा आन्तरिक एकताको प्रयास भइरहँदा पनि संस्थापनइतर पक्षका समानान्तर गतिविधिहरू जारी छन्। पार्टी सभापति गगन थापा एकताका लागि छलफलमा रहे पनि इतर समूहले आफ्ना भेलालाई निरन्तरता दिएको हो। सुदूरपश्चिम प्रदेशस्तरीय भेलामा नेता रमेश लेखकले सभापति थापालाई पार्टी एकताका लागि हदैसम्म लचिलो बन्न आह्वान गरे। उनले गिरिजाप्रसाद कोइराला र शेरबहादुर देउवाको योगदान स्मरण गर्दै देउवा परिवारको सम्मानमा ध्यान दिन आग्रह गरे।
सोही कार्यक्रममा सहभागी युवा नेता कुन्दनराज काफ्लेले फेसबुकमार्फत विशेष महाधिवेशन नियोजित र प्रायोजित रहेको आरोप लगाए। यस घटनाले पार्टी कमजोर भएको, निर्वाचनमा हार बेहोरेको र विभाजन ल्याएको उनको दाबी छ।
नेतृत्वको रणनीति र एकतामा चुनौती
तस्बिर स्रोत, Reuters
संस्थापनइतर खेमाको सक्रियताले कांग्रेसमा एकता टाढिँदै गएको बुझाइ छ। यद्यपि, महामन्त्री प्रदीप पौडेल एकताका लागि परिस्थिति बन्नेमा विश्वस्त छन्। उनले विशेष महाधिवेशनको म्यान्डेट र विधानभित्रै समाधान खोज्न सभापति थापा सक्रिय रहेको बताए। पौडेलका अनुसार, विधानको परिधिभित्रै रहेर सबैलाई समेट्नु नै एकमात्र उपाय हो।
संस्थापन पक्षले वैशाख २८ गते केन्द्रीय समितिमा १९ जना नेता मनोनीत गर्यो, जसमा देउवा र शेखर कोइराला निकटहरू पनि छन्। तर, नेता शेखर कोइरालाले यस कदमप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै “मनोनयनले पार्टीको बृहत्तर एकतामा ठेस पुगेको” उल्लेख गरे। इतर खेमाले १५औँ महाधिवेशनका लागि अलग वा संयुक्त संरचना माग गर्दै आएको छ, जबकि कोइराला १४औँ महाधिवेशनको केन्द्रीय समितिलाई समायोजन गर्नुपर्ने पक्षमा छन्। संस्थापन यसलाई विधानविपरीत र सभापतिलाई अल्पमतमा पार्ने प्रयास ठान्छ। पौडेलले कोइरालाको कार्यसम्पादन समिति बनाउने सुझावलाई शक्ति सञ्चय गर्ने स्वार्थको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
पार्टीको भविष्य र विरासतको प्रभाव
तस्बिर स्रोत, NurPhoto via Getty Images
मनोनयनमा परेका शेखर कोइराला निकट पूर्वसहमहामन्त्री जीवन परियारले सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि एकतालाई बल पुर्याउने उद्देश्यले पद स्वीकार गरेको बताए। उनले पार्टी एकताबद्ध बनाएरै जानुपर्छ भन्ने छलफल जारी रहेको जानकारी दिए। कोइरालादेखि देउवासम्मका विश्वासपात्र नेताहरूलाई तान्ने संस्थापनको रणनीतिलाई कतिपयले इतर खेमालाई कमजोर बनाउने प्रयासका रूपमा हेरेका छन्। तर, परियारले पार्टी विभाजन हुने निष्कर्ष नभएको र एकताका लागि दबाब सिर्जना गर्ने उद्देश्य हुन सक्ने बताए।
शेखर कोइराला इतर खेमाका कार्यक्रमहरूमा सहभागी नभएकाले उनी पनि अन्ततः विशेष महाधिवेशनकै पक्षमा उभिने आकलन गरिएको छ। विरासत बोकेका राजनीतिक परिवारलाई तान्ने संस्थापनको रणनीतिप्रति सङ्केत गर्दै रमेश लेखकले देउवाको सम्मानको सन्दर्भ उठाएको विश्लेषण गरिन्छ। महामन्त्री पौडेलले वैधानिक व्यवस्था नाघेर विशेष महाधिवेशनको म्यान्डेटभन्दा बाहिर जान सम्भव नहुने बताए। समानान्तर गतिविधि बढ्दै गएकाले कतिपयले नयाँ दल गठनपछि मात्र सम्मानजनक एकताको वातावरण बन्न सक्ने आकलन इतर पक्षको हुन सक्ने ठानेका छन्।
