नेपालगन्ज, असार १४ गते । यस वर्षको असारे रोपाइँ खडेरीको चपेटामा परेको छ । असार महिनाको दोस्रो साता बितिसक्दा पनि पर्याप्त वर्षा नहुँदा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकासहित बाँके जिल्लाका अधिकांश खेतबारीमा चिरा पर्न थालेका छन् । सुख्खाका कारण हालसम्म नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा धान रोपाइँ सुरु नै हुन सकेको छैन, जसले गर्दा किसानहरूमा गहिरो चिन्ता छाएको छ ।
असार १५ गते राष्ट्रिय धान दिवस मनाइँदै गर्दा पनि नेपालगन्जका किसानहरूले धानको ब्याड राख्नसमेत पाएका छैनन् । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको कृषि महाशाखाका प्रमुख अम्बिका रिजालले धान दिवस मनाउने दिन नजिकिँदै गर्दा पनि वर्षा नहुँदा खेतहरू सुख्खा भएर चिरा पर्न थालेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार, उपमहानगरपालिकाभित्र हालसम्म रोपाइँ शून्य अवस्थामा छ । रिजालले बोरिङ र मोटर सुविधा भएका केही किसानले मात्रै धानको ब्याड राख्न भ्याए पनि बहुसंख्यक किसानहरूले पानीको अभावमा खेतबारीमा कुनै पनि काम गर्न नसकेको जानकारी दिनुभयो । आइतबार बिहान हल्का पानी परे पनि त्यो अपर्याप्त भएकाले किसानका समस्या ज्यूँका त्यूँ रहेको उहाँको भनाइ छ ।
असारको मध्यसम्म आइपुग्दा पनि रोपाइँ प्रभावित हुनुका साथै खेतहरू सुकेर चिरा पर्न थालेकोमा स्थानीय किसानहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । नेपालगन्ज १८ कारकाँदोका स्थानीय चेत शर्माले वर्षाको ढिलाइले यस वर्षको धान उत्पादनमा गम्भीर असर पर्ने आशंका व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले छिट्टै पर्याप्त वर्षा नभए नेपालगन्ज लगायत बाँकेमा सुख्खा पर्ने र धान उत्पादन निकै कम हुने चिन्ता बढ्दै गएको बताउनुभयो । आकाशे पानीको भरमा धानखेती गर्दै आएका नेपालगन्ज लगायत बाँके जिल्लाका अधिकांश किसानले पानीको अभावमा हालसम्म रोपाइँ सुरु गर्न नसक्दा उनीहरूको जीविकोपार्जनमाथि नै प्रश्नचिह्न खडा भएको छ ।
यद्यपि, सबै क्षेत्रमा भने खडेरीको प्रभाव परेको छैन । सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको नहर पुगेका क्षेत्रका किसानहरूले भने अपेक्षाकृत सहज अवस्थामा धानको ब्याड राख्नुका साथै रोपाइँ समेत सुरु गरिसकेका छन् । कृषि ज्ञान केन्द्र बाँकेका अनुसार, सिक्टा सिँचाइको सुविधा पुगेका क्षेत्रका किसानहरूले समयमै खेतीपाती गर्न पाएका छन् । सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले बाँके जिल्लाको २२ हजार हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याएको छ, जसले गर्दा यस क्षेत्रका किसानहरूले वर्षाको भर पर्नुपर्ने बाध्यताबाट मुक्ति पाएका छन् ।
समग्रमा, यस वर्षको धान उत्पादनमा ठूलो चुनौती देखिएको छ । बाँके जिल्लाको कृषि अर्थतन्त्रमा धानको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुने हुँदा वर्षाको अभावले किसानहरूमा आर्थिक संकट गहिरिने जोखिम बढेको छ । आगामी दिनमा पर्याप्त वर्षा नभए खाद्य सुरक्षामा समेत असर पर्ने सम्भावना देखिएकोले सम्बन्धित निकाय र किसानहरू दुवै चिन्तित छन् । किसानहरू अहिले पनि आकाशबाट वर्षा हुने आशामा छन्, तर धान रोपाइँको लागि समय घर्किंदै गएकाले उनीहरूको धैर्यता टुट्न थालेको छ ।
