तस्बिर स्रोत, AFP
अमेरिकी सेनाले स्ट्रेट अफ होर्मुजतर्फ प्रहार गरिएका चारवटा इरानी ड्रोन खसालिदिएको घोषणा गरेको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमान्ड (सेन्टकम) का अनुसार ती “ओडब्ल्यूए (वान-वे अट्याक) ड्रोनहरू” त्यस क्षेत्रको समुद्री परिवहनका लागि तत्काल खतरा उत्पन्न गरेका थिए।
सेन्टकमले जारी गरेको विज्ञप्तिमा अमेरिकी सेनाले तटीय निगरानीका लागि महत्त्वपूर्ण गारुक र केशम टापुस्थित इरानी रेडार क्षेत्रमा पनि आक्रमण गरेको उल्लेख छ। यो कारबाही थप इरानी हमलाहरू रोक्नका लागि गरिएको अमेरिकी दाबी छ।
अमेरिकी सेनाले इरानी ड्रोन र रेडार स्थलमाथि आक्रमण गरेको बताएलगत्तै तेहरानले जवाफी कारबाही गरेको जनाएको छ। इरानको सरकारी समाचार संस्था इरिबका अनुसार, इरानले कुवेतमा रहेका दुईवटा अमेरिकी हवाई अड्डाहरू र बहरेनस्थित अमेरिकी नौसेनाको इलाकालाई लक्षित गरी बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको हो।
आक्रमणलाई लिएर वादविवाद
सेन्टकमका अनुसार, प्रारम्भिक आकलनमा खाडीका ती दुई देशमा ७ वटा इरानी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएका थिए। तीमध्ये ६ वटा क्षेप्यास्त्र निस्तेज पारिएको र एउटा क्षेप्यास्त्र आफ्नो लक्ष्यसम्म नपुगेको देखिएको सेन्टकमले जनाएको छ। यो घटना अमेरिका र इरानबीचको तनावपूर्ण सम्बन्धमा पछिल्लो शृंखला हो, जसले दुई देशबीचको युद्धविराममाथि खतरा बढाएको छ।
स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार, यसअघि बुधवार कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा इरानले गरेको ड्रोन आक्रमणमा एक जना व्यक्तिको मृत्यु हुनुका साथै ६० जनाभन्दा बढी घाइते भएका थिए। इरानी फौज आईआरजीसीले उक्त विमानस्थलमा भएको आक्रमणको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गर्दै अमेरिकी क्षेप्यास्त्र निस्तेज पार्ने प्रणालीको त्रुटिका कारण क्षति भएको दाबी गरेको थियो।
तर, सेन्टकमले आईआरजीसीको भनाइलाई झूटो करार गर्दै इरानले विमानस्थलमा “जानीजानी, नियोजित र गलत आक्रमण” गरेको दाबी गरेको छ। आईआरजीसीले त्यसअघि इरानको तेल ट्याङ्कर र केशम टापुमा भएको अमेरिकी आक्रमणको प्रतिकार स्वरूप आफूले खाडीमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरमा हमला गरेको बताएको थियो।
बन्दरगाहमाथिको नाकाबन्दी कहिलेसम्म?
तस्बिर स्रोत, Getty Images
तस्बिरको क्याप्शन, अमेरिका र इरानबीच अप्रत्यक्ष वार्ता चलिरहेको छ तर तेहरानले सार्वजनिक रुपमा नै अडान नछाड्ने बताइरहेको छ
यी आक्रमणहरू अमेरिका र इरानबीचको युद्धविराम वार्तामा गतिरोध आएसँगै भएका हुन्, जसका कारण लडाइँ रोक्ने सम्झौता अघि बढ्न सकेको छैन। गत फेब्रुअरी २८ तारिखमा अमेरिका र इजरेलले इरानमाथि ठूलो स्तरमा आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्वभरि द्वन्द्व चर्किएको थियो। त्यसको जवाफमा इरानले खाडीमा इजरेल र खाडीस्थित अमेरिकाका सहयोगी देशहरूमा आक्रमण गरेको थियो।
इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्गमा व्यापक स्तरमा नाकाबन्दी लगाइदियो, जुन जलमार्ग हुँदै विश्वको लगभग २० प्रतिशत तेल तथा तरल प्राकृतिक ग्यास परिवहन हुने गर्छ। यस घटनापछि तेलको मूल्य विश्वव्यापी रूपमा उकालो लागेको थियो।
एप्रिलको सुरुमा युद्धविराममा सहमति भए तापनि, त्यसको केही समयलगत्तै अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि नाकाबन्दी लगाइदियो। तत्कालीन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले त्यो नाकाबन्दी “सम्झौतामा नपुग्दासम्म, प्रमाणीकरण र हस्ताक्षर नहुँदासम्म पूर्ण रूपमा लागु रहने” बताएका थिए। यसले दुई देशबीचको तनावलाई थप जटिल बनाएको छ र क्षेत्रमा शान्ति स्थापनाका प्रयासहरूमा अवरोध उत्पन्न गरेको छ।
