काठमाडौँ, असोज ६ गते । संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभाका सन्दर्भमा न्युयोर्कमा आयोजित महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय भेटवार्तामा नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र माल्दिभ्सका विदेशमन्त्री इरुथिस आदमबिच दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने विषयमा गहन छलफल भएको छ । यस भेटवार्ताले दुई दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूबीचको ऐतिहासिक मित्रता, क्षेत्रीय सहकार्य र साझा चुनौतीहरूमाथि प्रकाश पारेको छ । परराष्ट्र मन्त्री खनालको सचिवालयका अनुसार, यस छलफलले नेपाल र माल्दिभ्सबीचको कूटनीतिक र जनस्तरको सम्बन्धलाई नयाँ दिशा प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
भेटका क्रममा परराष्ट्रमन्त्री खनालले नेपालमा हालै आएको विनाशकारी बाढीपछि माल्दिभ्स सरकार र जनताले देखाएको मानवीय समवेदना, ऐक्यबद्धता तथा महत्त्वपूर्ण सहयोगप्रति गहिरो आभार व्यक्त गर्नुभएको थियो । नेपालले भोगेको प्राकृतिक विपत्तिमा माल्दिभ्सले द्रुत गतिमा पुर्याएको सहयोगले दुई देशबीचको अटुट बन्धन र दक्षिण एसियाली ऐक्यबद्धताको उत्कृष्ट उदाहरण प्रस्तुत गरेको मन्त्री खनालले बताउनुभयो । यस्तो सहयोगले विपद् व्यवस्थापन र मानवीय सहायतामा क्षेत्रीय सहकार्यको महत्त्वलाई थप उजागर गरेको उहाँको भनाइ थियो, जसले भविष्यमा यस्तै विपद्को सामना गर्न संयुक्त प्रयासका लागि मार्ग प्रशस्त गरेको छ ।
मन्त्री खनाल र विदेशमन्त्री आदमले द्विपक्षीय सम्बन्धका विविध आयाम, क्षेत्रीय स्थिरताका विषय र बहुपक्षीय मञ्चहरूमा सहकार्यका सम्भावनाबारे विस्तृत विचार आदानप्रदान गर्नुभयो । विशेषगरी, उहाँहरूले उच्चस्तरीय भ्रमणहरूको आदानप्रदानलाई तीव्रता दिने र जनस्तरको सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउने आवश्यकतामा जोड दिनुभएको थियो । पर्यटन, रोजगारी र शिक्षालगायतका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गरी द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने उपायहरूमाथि विस्तृत छलफल भयो । नेपाल र माल्दिभ्स दुवैका लागि पर्यटन आर्थिक विकासको प्रमुख आधार भएकाले यस क्षेत्रमा संयुक्त प्रवर्द्धन र अनुभव आदानप्रदानको प्रचुर सम्भावना रहेकोमा उहाँहरू एकमत हुनुभएको थियो । त्यसैगरी, नेपाली श्रमिकहरूका लागि माल्दिभ्स आकर्षक गन्तव्य रहँदै आएको र शिक्षा क्षेत्रमा पनि विद्यार्थी तथा प्राज्ञिक आदानप्रदानमार्फत सम्बन्धलाई बलियो बनाउन सकिने निष्कर्ष निकालिएको छ, जसले दुवै राष्ट्रका युवाहरूलाई लाभ पुर्याउनेछ ।
दुई मन्त्रीहरूबीच जलवायु परिवर्तनको विश्वव्यापी चुनौती, विकासका लागि वित्तीय स्रोत परिचालन र दिगो विकास लक्ष्यहरूको प्राप्तिमा सहकार्यबारे पनि छलफल भएको थियो । नेपाल र माल्दिभ्स दुवै जलवायु परिवर्तनका उच्च जोखिममा रहेका राष्ट्र हुन्; नेपालले हिमालय क्षेत्रमा हिउँ पग्लने समस्या र बाढी पहिरोको चपेटा खेपिरहेको छ भने माल्दिभ्स समुन्द्र सतह वृद्धि र सामुद्रिक पारिस्थितिक प्रणालीमा आइरहेको ह्रासबाट प्रभावित छ । यी साझा चुनौतीहरूको सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा एकताबद्ध भई आवाज उठाउने तथा अनुकूलन र न्यूनीकरणका परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्ने विषयमा सहमति भएको छ । विकासशील राष्ट्रहरूको रूपमा वित्तीय स्रोतको अभावलाई सम्बोधन गर्न र दिगो विकासका एजेन्डालाई अगाडि बढाउन द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय स्तरमा थप समन्वयको आवश्यकतामाथि जोड दिइएको थियो ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (सार्क) लगायतका बहुपक्षीय मञ्चहरूमा पनि साझा हितका विषयमा सहकार्य र समन्वयलाई निरन्तरता दिन दुवै पक्ष सहमत भएका छन् । सार्कको पुनरुत्थान र यसलाई थप प्रभावकारी बनाउनका लागि क्षेत्रीय ऐक्यबद्धता अपरिहार्य रहेकोमा दुई मन्त्रीहरूले जोड दिनुभयो । क्षेत्रीय शान्ति, स्थिरता र समृद्धिका लागि सार्कको भूमिकालाई पुनर्जीवित गर्न आवश्यक प्रयास गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरिएको छ, जसले समग्र दक्षिण एसियाको विकासमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ ।
यस भेटवार्तामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घका लागि नेपालका स्थायी नियोग प्रमुख लोकबहादुर थापासहित भ्रमण दलका अन्य सदस्यहरू पनि सहभागी हुनुहुन्थ्यो । न्युयोर्कमा जारी महासभाको अवसरमा यस प्रकारका उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ताहरूले कूटनीतिक सम्बन्धलाई नयाँ गति प्रदान गर्नुका साथै विभिन्न राष्ट्रहरूबीचको आपसी बुझाइ र सहकार्यलाई सुदृढ बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने गर्दछ । परराष्ट्रमन्त्री खनाल र विदेशमन्त्री आदमबीचको यस रचनात्मक छलफलले नेपाल र माल्दिभ्सबीचको सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउने आधार तयार पारेको विश्वास गरिएको छ ।
