चैत १२, २०८२ बिहीबार १७:४५:५०
काठमाडौं : राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आफ्ना वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) लाई संसदीय दलको नेतामा सर्वसम्मत चयन गरेसँगै उनको नेपालको प्रधानमन्त्री बन्ने मार्ग प्रशस्त भएको छ। पार्टी सभापति रवि लामिछानेको प्रस्तावमा शाह सर्वसम्मत रूपमा दलको नेता चुनिएका हुन्। यो चयनसँगै अब नेपालको भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा बालेन शाहलाई नियुक्त गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढेको छ, जसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ आयाम थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालको संसदीय इतिहासमा सामान्यतया, कुनै पनि राजनीतिक दलको स्पष्ट बहुमत नपुगेको अवस्थामा राष्ट्रपतिले सरकार गठनका लागि आह्वान गर्ने संवैधानिक प्रचलन छ। तर, यस पटक प्रतिनिधिसभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले करिब दुई तिहाइ संख्यामा प्रतिनिधित्व हासिल गरेकोले राष्ट्रपतिलाई सरकार गठनका लागि आह्वान गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको राष्ट्रपति कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ। यो अभूतपूर्व जनादेशले रास्वपालाई एकलौटी रूपमा सरकार निर्माण गर्ने वैधानिक आधार प्रदान गरेको छ, जसले सत्ता हस्तान्तरणको प्रक्रियालाई सहज बनाएको छ।
नेपालको संविधान २०७२ को धारा ७६ (१) ले प्रतिनिधिसभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था गरेको छ। यसै प्रावधानअनुसार, अब रास्वपाले आफ्नो संसदीय दलको नेतामा बालेन्द्र शाह चयन भएको जानकारीसहितको लिखित पत्र राष्ट्रपति कार्यालयमा बुझाउनुपर्नेछ। उक्त पत्र प्राप्त भएलगत्तै राष्ट्रपतिले संवैधानिक अधिकार प्रयोग गर्दै बालेन्द्र शाहलाई प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्त गर्नुहुनेछ। राष्ट्रपतिका प्रेस सल्लाहकार किरण पोखरेलले भनाइअनुसार, ‘रास्वपाबाट औपचारिक पत्र प्राप्त भएपछि संवैधानिक व्यवस्थाबमोजिम प्रधानमन्त्री नियुक्तिको प्रक्रिया अगाडि बढ्नेछ।’ यसरी तत्काल प्रधानमन्त्री नियुक्तिको प्रक्रिया सम्पन्न गरिने तयारी गरिएको छ।
रास्वपाले राष्ट्रपति कार्यालयमा पेस गर्ने पत्रमा नेपालको संविधानको धारा ७६ (१) बमोजिम बालेन्द्र शाहलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरियोस् भन्ने व्यहोरा स्पष्ट रूपमा उल्लेख गर्नुपर्नेछ। यो प्रक्रियाले कानुनी वैधता सुनिश्चित गर्दै नयाँ सरकारको गठनलाई औपचारिकता प्रदान गर्छ। यसअघि नै, नव नियुक्त प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको शपथ ग्रहण समारोहका लागि शीतल निवासस्थित राष्ट्रपति भवनमा तीव्र तयारी भइरहेको छ। राष्ट्रपतिको सचिवालयले सुरक्षा व्यवस्था र पाहुनाहरूको आतिथ्यतासहित सम्पूर्ण आवश्यक प्रबन्ध मिलाएको छ।
प्राप्त जानकारीअनुसार, भोलि चैत १३ गते शुक्रवार दिउँसो १२ बजेपछि शपथ ग्रहण कार्यक्रम तय गरिएको छ। समारोहमा संवैधानिक अंगका प्रमुखहरू, पूर्व प्रधानमन्त्रीहरू, नेपाल सरकारका विशिष्ट श्रेणीका कर्मचारीहरू, विभिन्न राजनीतिक दलका प्रमुखहरू तथा सुरक्षा निकायका प्रमुखहरू लगायतका निम्तालुहरूलाई १२ बजेअगावै उपस्थितिका लागि राष्ट्रपति कार्यालयले खबर गरिसकेको छ। यो शपथ ग्रहण समारोह नेपालको राजनीतिक इतिहासमा एक महत्वपूर्ण परिघटनाका रूपमा हेरिएको छ, जसले शक्तिशाली जनादेश प्राप्त दलका नेताको नेतृत्वमा नयाँ सरकारको औपचारिक सुरुवातको घोषणा गर्नेछ।
