२५ भदौ, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले रसुवा र नुवाकोटका बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गर्दै सरकारलाई तत्काल चारवटा मुख्य विषयमा प्राथमिकताका साथ कार्य गर्न आग्रह गरेका छन् । देउवाले प्राकृतिक विपत्तिको यस घडीमा मानवीय संवेदनशीलतालाई केन्द्रमा राखी खोज तथा उद्धार, राहत वितरण, प्रभावित नागरिकको व्यवस्थापन र पुनर्निर्माणलाई उच्च प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका हुन् ।
नुवाकोट हुँदै रसुवाका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका देउवाले बिहीबार पार्टी कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै भने, ‘विपत्तिको अवस्था अत्यन्तै दुःखदायी छ । यहाँका साथीभाइ तथा प्रभावित नागरिकप्रति म गहिरो दुःख व्यक्त गर्न चाहन्छु । अहिले सरकारले मुख्य रूपमा चारवटा विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ: खोज तथा उद्धार, राहत, प्रभावित नागरिकको व्यवस्थापन र पुनर्निर्माण ।’
उनले विपत्तिमा परेकाहरूको जीवनरक्षाका लागि तत्काल खोज तथा उद्धारकार्यलाई सशक्त बनाउनुपर्ने पहिलो प्राथमिकता रहेको बताए । बाढी र पहिरोमा फसेका वा बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूको खोजीका लागि सबै सरकारी तथा गैरसरकारी संयन्त्र परिचालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो । देउवाले उद्धार कार्यमा ढिलासुस्ती स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारे ।
उद्धार गरिसकेपछि प्रभावित नागरिकका लागि राहतको समुचित व्यवस्थापन अर्को महत्त्वपूर्ण कार्य भएको देउवाले औंल्याए । ‘राहतका लागि पर्याप्त ठाउँ छैन, मानिसहरूलाई बस्ने व्यवस्था पनि सहज छैन,’ उनले भने, ‘उद्धार गरिसकेपछि उनीहरूलाई कहाँ राख्ने, कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा सरकारले तत्काल ध्यान दिनुपर्छ ।’ पर्याप्त खाद्यान्न, स्वच्छ खानेपानी, अस्थायी आश्रयस्थल र आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको तत्काल व्यवस्था मिलाउन उनले सरकारसँग माग गरे ।
तेस्रो प्राथमिकताका रूपमा प्रभावित नागरिकको दीर्घकालीन व्यवस्थापन र सुरक्षित पुनर्वासलाई देउवाले जोड दिए । विस्थापित भएका नागरिकहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरी व्यवस्थित अस्थायी आवासको प्रबन्ध गर्नुपर्ने र यसका लागि आवश्यक सबै सहयोग जुटाउनुपर्ने उनको सुझाव थियो । मानसिक स्वास्थ्य र सरसफाइको पक्षमा पनि सरकारले ध्यान पुर्याउनुपर्ने उनले बताए ।
अन्ततः, क्षतिग्रस्त भौतिक संरचनाहरूको पुनर्निर्माण तथा भविष्यमा यस्ता विपत्तिबाट जोगिन आवश्यक पूर्वतयारीलाई चौथो प्राथमिकतामा राखिएको छ । देउवाले बाढीले पुर्याएको क्षतिको विस्तृत मूल्यांकन गरी वैज्ञानिक तथा दिगो पुनर्निर्माण योजनाका साथ अघि बढ्न सरकारलाई आह्वान गरे । उनले पूर्वाधार विकास र बस्ती सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिए ।
पूर्वप्रधानमन्त्री देउवाले सरकारले बाढी पीडितका लागि के-के गरिरहेको छ र कहाँ कमीकमजोरी छन् भन्ने विषयमा आफूले सदन तथा सार्वजनिक मञ्चहरूमा सशक्त रूपमा आवाज उठाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । ‘यी चार वटा कुरा नगरी नहुने काम हुन् । यसका लागि सरकारले के गरेको छ, के गरेको छैन, आवाज उठाउँछु,’ उनले भने ।
नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेताहरू डा. शशांक कोइराला, डा. प्रकाशशरण महत र एनपी साउदलगायतका नेताहरूसहित देउवा बिहीबार नुवाकोटको बाढी प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षणमा गएका थिए । उनको टोलीले स्थानीय वस्तुस्थिति बुझेर पीडितहरूसँग भेटघाट समेत गरी समस्याका बारेमा जानकारी लिएको थियो । देउवाले रसुवा र नुवाकोटमा बाढीपहिरोले निम्त्याएको विपत्ति अत्यन्तै गम्भीर प्रकृतिको भएको बताउँदै सम्पूर्ण राष्ट्रिय शक्ति एकजुट भई प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणमा लाग्न आग्रह गरे ।
