गत भदौ १० गते सिन्धुपाल्चोकको भोटेकोसी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले पुर्याएको व्यापक क्षतिको प्रारम्भिक बिमा दाबी २५ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ। नेपाल बिमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार, भदौ १५ गतेसम्मको अवधिमा १५ वटा बिमा कम्पनीमा कुल २५ अर्ब ८७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ बराबरको अनुमानित दाबी दर्ता भएको छ। यसले बाढीबाट भएको भौतिक र वित्तीय क्षतिको भयावह तस्विर प्रस्तुत गरेको छ, जसको आर्थिक भार बिमा कम्पनीहरूमाथि पर्ने देखिएको छ।
प्राधिकरणको प्रतिवेदनअनुसार, सबैभन्दा ठूलो बिमा दाबी ओरियन्टल इन्स्योरेन्स कम्पनीमा परेको छ। यस कम्पनीका ८ जना बीमितले मात्रै करिब १३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक दाबी गरेका छन्, जुन कुल दाबीको लगभग आधा हिस्सा हो। त्यसैगरी, युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्समा ३८ बीमितबाट ४ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँको दाबी परेको छ। सानिमा जीआईसीमा १०२ बीमितको २ अर्ब १० करोड, सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्समा ६७ बीमितको १ अर्ब ८८ करोड र शिखर इन्स्योरेन्समा १२७ बीमितको १ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक दाबी दर्ता भएको छ। यी पाँच कम्पनीमा मात्रै कुल दाबीको ठूलो हिस्सा केन्द्रित भएको देखिन्छ, जसले ठूला पूर्वाधार र व्यापारिक प्रतिष्ठानहरूमा भएको क्षतिलाई संकेत गर्छ।
अन्य बिमा कम्पनीहरूतर्फ पनि महत्वपूर्ण दाबीहरू परेका छन्। हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्समा ४५ बीमितले ६४ करोड रुपैयाँ, नेको इन्स्योरेन्समा ६६ बीमितले ५१ करोड रुपैयाँ र सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्समा ३२ बीमितले २४ करोड रुपैयाँ दाबी गरेका छन्। नेपाल इन्स्योरेन्समा ३२ बीमितको २३ करोड रुपैयाँ र आईजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्समा २६ बीमितको १८ करोड रुपैयाँ बराबरको दाबी दर्ता भएको छ। यसका अतिरिक्त, एनएलजी इन्स्योरेन्समा २१ बीमितको ११ करोड, प्रभु इन्स्योरेन्समा १४ बीमितको ३ करोड, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीमा २ बीमितको ७६ लाख, नेसनल इन्स्योरेन्समा २ बीमितको ५३ लाख तथा नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्समा एक बीमितको ५ लाख रुपैयाँ बराबरको अनुमानित दाबी परेको प्राधिकरणले जनाएको छ। यी तथ्यांकले बाढीको क्षतिले प्रभावित बिमितहरूको संख्या र बिमा क्षेत्रमा परेको दबाबलाई स्पष्ट पार्छ।
बाढीबाट भएको क्षतिको बिमा दाबीलाई विभिन्न प्रकारमा विभाजन गर्दा, इन्जिनियरिङ तथा ठेक्का जोखिम बीमातर्फ सबैभन्दा ठूलो हिस्सा देखिएको छ। यसअन्तर्गत ५२ जना बीमितले २० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको प्रारम्भिक दाबी गरेका छन्। यो प्रकारको बिमा सामान्यतया ठूला पूर्वाधार परियोजना, जलविद्युत आयोजना, पुल, सडक तथा निर्माणधीन संरचनाहरूमा हुने क्षतिलाई समेट्छ, जसले भोटेकोसी क्षेत्रमा भएका ठूला पूर्वाधारमा ठूलो क्षति भएको संकेत गर्दछ। जलविद्युत आयोजना तथा राजमार्गजस्ता महत्वपूर्ण संरचनाहरूमा बाढीले गम्भीर असर पारेको पुष्टि यस तथ्यांकले गर्छ।
यसैगरी, सम्पत्ति बिमाअन्तर्गत ११३ जना बीमितले २ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ दाबी गरेका छन्, जसमा आवासीय तथा व्यापारिक भवनहरूको क्षति समावेश हुन सक्छ। मोटर बीमातर्फ ३१३ जना बीमितको १ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ बराबरको अनुमानित दाबी परेको छ, जसले बाढीले सवारी साधनमा पुर्याएको क्षतिको भयावहता देखाउँछ। परिवहन बिमामा ४७ बीमितले ८९ करोड रुपैयाँ, अन्य बिमा (विविध जोखिम समेट्ने) मा ५४ बीमितले ५२ करोड रुपैयाँ तथा स्वास्थ्य बीमामा ४ बीमितले ४ करोड १६ लाख रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक दाबी गरेका छन्। यी विभिन्न प्रकारका दाबीहरूले बाढीको बहुआयामिक प्रभावलाई उजागर गर्दछ।
नेपाल बिमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको यी तथ्यांकहरू प्रारम्भिक अनुमानित दाबी मात्र हुन्। वास्तविक क्षतिको विस्तृत मूल्यांकन, बीमित र बिमा कम्पनीबीचको समन्वय तथा बीमा दाबीको अन्तिम भुक्तानी प्रक्रिया अगाडि थप विस्तृत जाँच र मूल्यांकन हुने प्राधिकरणले स्पष्ट पारेको छ। यसले गर्दा अन्तिम भुक्तानी हुने रकममा केही परिवर्तन आउन सक्ने सम्भावना रहन्छ। भोटेकोसी बाढीले बिमा क्षेत्र र समग्र अर्थतन्त्रमा पारेको गम्भीर प्रभावलाई यी प्रारम्भिक तथ्यांकहरूले उजागर गरेका छन्, जसको पूर्ण वित्तीय असर आगामी दिनमा स्पष्ट हुँदै जानेछ।
