भदौ १३, २०८३ शनिबार २०:५७:५०
नवलपुर : रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले बगाएर नवलपुरको नारायणी नदीतटीय क्षेत्रमा फेला परेका तर पहिचान हुन नसकेका शवहरूको डीएनए नमुना संकलन गरी भोलि (भदौ १४ गते) देखि जमिनमुनि विधिवत् रूपमा व्यवस्थापन गरिने भएको छ। यस कदमबाट तीव्र गतिमा सडिरहेका शवहरूबाट सिर्जित वातावरणीय प्रदूषण र सार्वजनिक स्वास्थ्य जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपुरका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक युवराज खड्काका अनुसार, हालसम्म नवलपुर क्षेत्रमा कुल १८४ वटा शव र ५४ वटा मानव अङ्ग (टुक्रा शव) फेला परेका छन्। यीमध्ये दुःखद रूपमा हालसम्म ४ वटा शवको मात्रै पूर्ण रूपमा सनाखत हुन सकेको छ। ठूलो संख्यामा फेला परेका शवहरूको पहिचान हुन नसक्दा तिनको उचित व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती देखिएको छ।
अस्पताल तथा अस्थायी शवगृहहरूमा राखिएका शवहरू तीव्र गतिमा सड्दै गएकाले गम्भीर वातावरणीय प्रदूषण र सार्वजनिक स्वास्थ्यमा जोखिम बढेको प्रहरी उपरीक्षक खड्काले जानकारी दिए। यही जटिल अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै सुरक्षा निकाय र स्थानीय प्रशासनको समन्वयमा पहिचान नभएका शवहरूलाई तत्काल जमिनमुनि गाड्ने तयारी गरिएको हो। यसबाट संक्रमण फैलन सक्ने सम्भावित जोखिमलाई पनि नियन्त्रण गरिनेछ।
शव व्यवस्थापन प्रक्रिया अघि बढाउनुअघि सबै पहिचान नभएका शवहरूको अनिवार्य रूपमा डीएनए नमुना र विशेष संकेत नम्बर सुरक्षित राखिने प्रहरी उपरीक्षक खड्काले बताए। ‘डीएनए नमुना र विशेष संकेत नम्बरको अभिलेख सुरक्षित राखेपछि मात्र शवहरूलाई जमिनमुनि व्यवस्थापन गरिनेछ,’ उनले स्पष्ट पारे। भविष्यमा कुनै परिवार वा आफन्तले शवको दाबी गर्न आएमा र संकलित डीएनए नमुना म्याच हुन गएमा, गाडिएको स्थानबाट उत्खनन गरी शवको अवशेष सम्बन्धित परिवारलाई कानुनी प्रक्रिया पुर्याएर हस्तान्तरण गरिने उनले जानकारी दिए। यस प्रक्रियाले मानवीय संवेदना र कानुनी दायित्व दुवैलाई सम्बोधन गर्नेछ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालयको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार, फेला परेका १८४ शवहरूमध्ये ४४ महिला, ६३ पुरुष, ११ बालक, १२ बालिका र ५४ पहिचान नखुलेका शव रहेका छन्। त्यस्तै, बाढीको बहावले क्षतविक्षत पारेका ५४ वटा मानव अङ्गहरूमा ३४ वटा टाउको, १२ वटा हात, ३ वटा पाखुरा र अन्य विभिन्न अङ्गहरू समावेश छन्। हाल नगर अस्पताल गैंडाकोटमा ५२, मध्यविन्दु प्रादेशिक अस्पतालमा ४६, गण्डकी अस्पताल पोखरामा ४१ र अंकुर सामुदायिक वनको भवनमा २७ वटा शव राखिएको छ। यसबाहेक, पाल्पा र बुटवलका विभिन्न अस्पतालहरूमा समेत केही शवहरू पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ। नदी किनार आसपासका क्षेत्रहरूमा सुरक्षाकर्मीहरूद्वारा अझै पनि बेपत्ताहरूको खोजी कार्य र थप शवहरूको अनुसन्धान जारी राखिएको छ।
