तस्बिर स्रोत, RSS
ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले हालै नेपाल करिब ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको विद्युत् निर्यात गर्न सक्ने अवस्थामा पुगेको घोषणा गरेका छन्। उनले गत आर्थिक वर्षको विद्युत् व्यापारसहितका आँकडालाई ऊर्जा क्षेत्रको महत्वपूर्ण परिवर्तनको सूचकका रूपमा प्रस्तुत गरे।
यद्यपि, ऊर्जा क्षेत्रका जानकारहरू बढ्दो उत्पादनका लागि बाह्य बजार र आन्तरिक खपत विस्तारमा अझै सुनिश्चितता नभएको बताउँछन्। उत्पादन बढ्दै गए पनि बजार र खपत विस्तार हुन नसके विद्युत् खेर जाने जोखिम बढ्ने उनीहरूको भनाइ छ। वर्षायाममा बिजुली खेर जाने समस्या देखिँदै आएको छ, जसलाई स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था (इप्पान) नेपालका अध्यक्ष मोहन डाँगीले थपिने नयाँ उत्पादनले गम्भीर बनाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका पूर्वकार्यकारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यले प्रसारण र वितरण प्रणाली विस्तारमा ढिलाइ भइरहेको औँल्याउँदै निजी क्षेत्र उत्पादनमा सक्षम भएकाले अब प्रसारण र वितरणमा सरकारको ध्यान केन्द्रित हुनुपर्नेमा जोड दिए। ऊर्जा उत्पादकहरूले विद्युत् व्यापार र प्रसारणलाइन निर्माणमा निजी क्षेत्रलाई अनुमति दिनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्। ऊर्जा मन्त्रालयका प्रवक्ता सन्दीपकुमार देवले सरकार कानुन संशोधनमार्फत् निजी क्षेत्रलाई विद्युत् व्यापारमा सहभागी गराउने व्यवस्था गरिने जानकारी दिए।
तस्बिर स्रोत, RSS
नेपालको कुल जडित विद्युत् उत्पादन क्षमता ४,१२० मेगावाट पुगेको छ। यसमध्ये आन्तरिक खपत करिब २,५०० मेगावाट छ भने भारततर्फ अधिकतम १,२०० मेगावाट विद्युत् निर्यात हुन्छ, मुख्यतः वर्षायाममा। ६,२०० मेगावाट क्षमताका परियोजनाहरू निर्माणाधीन रहेकाले आन्तरिक खपत र निर्यात बजार विस्तारको दबाव छ। मन्त्री श्रेष्ठले आन्तरिक खपत वृद्धि, प्रसारण सुदृढीकरण र बाह्य बजार विस्तार सरकारको प्राथमिकतामा रहेको बताएका छन्।
तस्बिर स्रोत, NEA
गत आर्थिक वर्षमा विद्युत् खपत १३ प्रतिशतले बढेको छ, तर तत्काल उत्पादनको स्तरमा पुग्ने सम्भावना कम छ। पूर्वकार्यकारी निर्देशक शाक्यले आर्थिक सुधार र वितरण प्रणालीको गुणस्तर वृद्धि आन्तरिक खपत बढाउने मुख्य उपाय औँल्याए। प्राधिकरणका निमित्त कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठले घरायसी खपतले ‘पीक आवर’ मा मात्र प्रभाव पार्ने भएकाले दीर्घकालीन खपत वृद्धिका लागि ठूला उद्योग र डेटा सेन्टरजस्ता उच्च खपतकर्ता भित्र्याउनुपर्नेमा जोड दिए।
तस्बिर स्रोत, NEA
भारत र बाङ्ग्लादेश लक्षित निर्यात विस्तारमा भारतसँगको व्यापारमा प्रक्रियागत जटिलताहरू यथावत छन्। भारतसँग १० हजार मेगावाटको दीर्घकालिक सम्झौता भए पनि प्रत्येक परियोजनाका लागि छुट्टाछुट्टै स्वीकृति आवश्यक छ। पूर्वकार्यकारी निर्देशक शाक्यले करिब १,२०० मेगावाट क्षमताका परियोजनाहरू निर्यात अनुमतिको प्रतीक्षामा रहेको बताए। नेपालले एकमुष्ट स्वीकृतिको आग्रह गरिरहेको प्रवक्ता देवले जानकारी दिएका छन्। हालै नेपाल-भारत ऊर्जासचिवस्तरीय बैठकले दुई अन्तरदेशीय प्रसारणलाइनबाट निर्यात क्षमता १,६५० मेगावाट पुर्याउने सहमति गरेको छ। आगामी दिनमा तीनवटा ४०० केभी क्षमताका प्रसारणलाइन तयार हुनेछन् भने १० वर्षमा १५,००० मेगावाटसम्म बिजुली भारत निर्यात गर्ने लक्ष्य राखिएको प्रवक्ता देवले बताए।
तस्बिर स्रोत, RSS
