कोशी प्रदेश लगानी प्राधिकरण र काठमाडौं पोडवे कम्पनी प्राइभेट लिमिटेडबीच पोडवे निर्माणसम्बन्धी औपचारिक सम्झौतापत्रमा हालै शुक्रबार हस्ताक्षर भएको छ। प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख सरोज कोइराला र कम्पनीका उपाध्यक्ष निल भट्टराईले सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर गर्नुभएको यसले नेपालमा अत्याधुनिक सार्वजनिक यातायात प्रणालीको प्रवेशलाई संकेत गर्दै प्रदेशको आर्थिक तथा पर्यटकीय विकासमा नयाँ आयाम थप्नेछ। निजी क्षेत्रको लगानीमा सञ्चालन हुने यो ठूलो परियोजनाले शहरी यातायात व्यवस्थापनमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने लक्ष्य लिएको छ, जसले प्रारम्भिक चरणमा कोशी प्रदेशको महत्वपूर्ण आर्थिक केन्द्र विराटनगरमा नयाँ यातायात विकल्प दिनेछ।
परियोजनाको पहिलो चरणअन्तर्गत विराटनगरको रानी भन्सारदेखि बसपार्कसम्मको करिब सात किलोमिटर दूरीमा नमूना पोडवे निर्माण गरिनेछ। यो मार्ग विराटनगरको मुख्य व्यापारिक तथा आवासीय क्षेत्रहरूलाई जोड्ने भएकाले, पोडवे सञ्चालनले दैनिक हजारौं यात्रुहरूलाई तीव्र, सुरक्षित र आरामदायक यात्रा अनुभव प्रदान गर्नेछ। यसले विराटनगरको बढ्दो सवारी चाप कम गर्न र शहरी वातावरण सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
यस परियोजनाको दीर्घकालीन लक्ष्य दोस्रो चरणमा पर्यटकीय स्थल भेडेटारसम्म पोडवे सेवा विस्तार गर्नु हो। सुनसरी जिल्लामा अवस्थित रमणीय गन्तव्य भेडेटारसम्मको पोडवे विस्तारले पर्यटन प्रवर्द्धनका साथै स्थानीय अर्थतन्त्रलाई गतिशीलता दिनेछ। यो विस्तारले कोशी प्रदेशको पर्यटन क्षेत्रलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानचित्रमा बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रस्तावित पोडवे परियोजना उच्च प्रविधिको आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र अत्याधुनिक टेक्नोलोजीमा आधारित हुनेछ। यो प्रणाली विश्वका विकसित शहरहरूमा प्रयोग भइरहेका स्वचालित निजी द्रुत यातायात (PRT) प्रणालीजस्तै छ, जसले ससाना यात्रुवाहक पोडहरूलाई पूर्व-निर्धारित मार्गमा स्वचालित रूपमा सञ्चालन गर्दछ। परियोजना राष्ट्रिय यातायात नीति तथा कानुनी संरचनाभित्र रहेर निर्माण हुनेछ, जसले दीर्घकालीन सञ्चालन र विश्वसनीयता सुनिश्चित गर्नेछ।
यस्तो प्रविधिले सडकको सवारी चाप घटाउने, प्रदूषण शून्यमा झार्ने तथा यात्रुहरूलाई सुरक्षित, द्रुत र वातावरणमैत्री यात्रा अनुभव प्रदान गर्ने विज्ञहरूको भनाइ छ। पोडवे प्रणालीले शहरी आवागमनमा सुधार ल्याउनुका साथै वायु गुणस्तरमा सुधार, ऊर्जा खपतमा कमी र ट्राफिक दुर्घटना न्यूनीकरणमा योगदान गर्नेछ। यसले व्यक्तिगत सवारी साधनको प्रयोग निरुत्साहित गर्दै सार्वजनिक यातायातको प्रभावकारिता बढाउनेछ।
काठमाडौं पोडवे कम्पनीका उपाध्यक्ष निल भट्टराईले नेपालमा निजी लगानीमा यति ठूलो र अत्याधुनिक सार्वजनिक यातायात पूर्वाधार निर्माण हुनु ठूलो सम्भावना र हर्षको विषय भएको बताउनुभयो। यसले नेपालको पूर्वाधार विकासमा निजी क्षेत्रको बढ्दो सहभागिता र क्षमतालाई उजागर गरेको छ। उक्त सम्झौतासँगै नेपालले विश्वस्तरीय आधुनिक यातायात प्रविधिलाई भित्र्याउँदै सार्वजनिक यातायातको सञ्जाल विस्तारमा नयाँ अध्यायको सुरुआत गरेको छ, जसले भविष्यमा अन्य शहरहरूमा पनि यस्तै प्रविधियुक्त यातायात प्रणाली विस्तारका लागि मार्गप्रशस्त गर्नेछ।
