काठमाडौँ, साउन २२ गते। नेपाल सरकारको कर प्रणालीमा व्यापक सुधार ल्याउने, वित्तीय सुशासन प्रवर्द्धन गर्ने र आर्थिक पारदर्शिता कायम गर्ने दीर्घकालीन रणनीतिको अभिन्न अंगका रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको ‘करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम’को पहिलो चरणको भाग्य चिठ्ठा नतिजा सार्वजनिक भएको छ। आन्तरिक राजस्व विभागले शुक्रबार अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको गरिमामय उपस्थितिमा आयोजित एक विशेष समारोहमा साउन १ गतेदेखि १५ गतेसम्मका वस्तु तथा सेवा खरिद गर्ने उपभोक्ताहरूमध्येबाट भाग्यशाली विजेताहरूको घोषणा गरेको हो। यो कार्यक्रमले उपभोक्ताहरूलाई बिजक (बिल) माग्न र व्यवसायीहरूलाई अनिवार्य रूपमा बिजक जारी गर्ने संस्कृति विकास गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विभागका अनुसार, पहिलो चरणको बम्पर उपहार १० लाख रुपैयाँ एक जना भाग्यशाली उपभोक्ताले प्राप्त गरेका छन्। एक किराना पसलबाट २५० रुपैयाँ बराबरको सामान खरिद गर्दा प्राप्त कुपन नम्बर ००७३१५२५४४९३ का धनी ती उपभोक्ताले यो ठूलो पुरस्कार जितेका हुन्। पुरस्कार रकममा नियमानुसार २५ प्रतिशत कर कट्टा भई, विजेतालाई तत्कालै ७ लाख ५० हजार रुपैयाँ भुक्तानी गरिनेछ। यसका अतिरिक्त, अन्य १५ जना उपभोक्ताले पनि जनही १ लाख ३३ हजार ३३४ रुपैयाँ (कर कट्टा गरी नगद १ लाख रुपैयाँ) को उपहार प्राप्त गरेका छन्। यी पुरस्कारहरूले उपभोक्ताहरूलाई बिजक लिने कार्यमा थप उत्प्रेरणा प्रदान गर्ने विश्वास लिइएको छ।
विजेता छनोट प्रक्रियामा पूर्ण पारदर्शिता र निष्पक्षता कायम गरिएको विभागले जनाएको छ। यस चरणमा कुल दुई करोड छप्पन लाख आठ हजार चौरानब्बे (२,५६,०८,०९४) वटा विद्युतीय कारोबार र सात हजार सत्तरी सात (७,०७७) वटा नगद कारोबार गरी जम्मा दुई करोड छप्पन लाख पन्ध्र हजार एक सय एघार (२,५६,१५,१११) वटा कारोबारहरूलाई समावेश गरिएको थियो। विजेताहरू छनोट गर्नका लागि अत्यधिक निष्पक्ष र सुरक्षित मानिने ‘क्रिप्टोग्राफिकली सेक्योर युनिफर्म र्यान्डम स्याम्पलिङ विदआउट रिप्लेसमेन्ट’ नामक अत्याधुनिक विधि प्रयोग गरिएको थियो। यसले छनोट प्रक्रियामा कुनै पनि किसिमको मानवीय त्रुटि वा अनियमितताको सम्भावनालाई शून्यमा झारेको विभागको भनाइ छ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत यो दूरगामी योजना अघि सारेको हो। यसको मुख्य लक्ष्य भनेको उपभोक्ताहरूमा सामान वा सेवा खरिद गरेपछि अनिवार्य रूपमा बिजक माग्ने र व्यवसायीहरूमा पनि अनिवार्य रूपमा बिजक जारी गर्ने नैतिक दायित्वको विकास गर्नु हो। यसले मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) तथा अन्य कर चुहावट नियन्त्रण गर्नका साथै मुलुकलाई सुरक्षित विद्युतीय भुक्तानी (डिजिटल पेमेन्ट) को आधुनिक युगमा लैजान कोशेढुङ्गा साबित हुने सरकारको विश्वास छ। अर्थमन्त्री डा. वाग्लेले यस्ता कार्यक्रमले करदाताको सहभागितालाई बढावा दिने र कर प्रणालीको प्रभावकारिता अभिवृद्धि गर्ने बताउनुभयो।
यस उपहार कार्यक्रममा सहभागी हुनका लागि उपभोक्ताहरूले www.prize.ird.gov.np वेबसाइटमा गई खरिद बिलको विवरण र बिक्रेताको स्थायी लेखा नम्बर (पान) प्रविष्ट गर्नुपर्नेछ। नगद भुक्तानी गरी कम्तीमा १०० रुपैयाँको खरिद गर्ने उपभोक्ताले बिल अपलोड गर्नुपर्नेछ भने विद्युतीय भुक्तानीमार्फत गरिने कारोबारहरू भने प्रणालीबाट स्वतः समावेश हुने व्यवस्था गरिएको छ। आन्तरिक राजस्व विभागले यस कार्यक्रमले राजस्व संकलनमा सुधार ल्याउनुका साथै स्वच्छ आर्थिक क्रियाकलापलाई प्रोत्साहन गर्ने र मुलुकको समग्र आर्थिक वृद्धिमा सकारात्मक योगदान पुर्याउने अपेक्षा व्यक्त गरेको छ। आगामी दिनहरूमा पनि यस्ता प्रोत्साहनका कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिँदै जाने सरकारको योजना रहेको छ।
