प्रकाशित मिति: २०८३ साउन १६, शनिबार
पाकिस्तानको ब्रोड पिकमा गएको हिमपहिरोको समाचारले विश्वभरका हिमाल आरोहणप्रेमीहरूलाई स्तब्ध बनाएको छ। कीर्तिमानी आरोही निर्मल पुर्जा र उनको टोली सकुशल फर्किएको सुखद खबरको प्रतीक्षा गरिरहेका सबैलाई २०८३ साउन १६, शनिबार दिउँसो उनीहरूको मृत्युको पुष्टिले गहिरो शोकमा डुबाएको छ। “नथिङ इज इम्पसिबल” भन्ने आफ्नो दर्शनलाई आत्मसात् गर्दै, पुर्जा आफ्ना महत्वाकांक्षी योजनाहरू सम्पन्न गर्ने क्रममा हिमपहिरोको शिकार भए।
म्याग्दीको दानामा सन् १९८७ मा जन्मिएका निर्मल पुर्जा हिमाल आरोहणको दुनियाँमा एक प्रभावशाली नाम थिए। उनको सबैभन्दा चर्चित उपलब्धि सन् २०१९ मा ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ अन्तर्गत विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटा हिमाल मात्र ६ महिना ६ दिनमा आरोहण गरी विश्व कीर्तिमान कायम गर्नु हो। यो कीर्तिमानले उच्च हिमाली आरोहणको सम्भावनालाई नयाँ परिभाषा दिँदै विश्वव्यापी चर्चा बटुलेको थियो।
यसपटक पुर्जा अझ ठूलो र अद्वितीय चुनौतीका साथ मैदानमा उत्रिएका थिए। उनको लक्ष्य ती १४ वटै हिमालमा अक्सिजनको सहारा बिना नै दुई–दुई पटक आरोहण गर्ने थियो, जुन आफैँमा अत्यन्तै जोखिमपूर्ण अभिभारा थियो। ब्रोड पिकको सफल आरोहणपछि उनी चोयु हिमाल चढ्ने योजनामा थिए, जसपश्चात् उनको यो कीर्तिमान पूरा हुने थियो। तर, नियतिको खेल अनौठो रह्यो; करिब–करिब सम्पन्न हुनै लागेका उनका महत्वाकांक्षी योजनाहरू ब्रोड पिकको हिमपहिरोमै पुरिए। उनी आफ्नो क्षमताको सीमा परीक्षण गर्ने अभियानमा थिए, कसैको प्रतिस्पर्धीको रूपमा नभई।
पुर्जाको यो साहसिक यात्राले संसारभरका मानिसहरूमा गहिरो छाप छोड्न सफल भयो। उनको असाधारण यात्रामा आधारित डकुमेन्ट्री ‘१४ पिक्सः नथिङ इज इम्पसिबल’ ले विश्वव्यापी प्रशंसा बटुल्दै उनको दृढ संकल्पलाई उजागर गर्यो। सन् २००३ मा ब्रिटिस सेनामा भर्ती भएका उनी विशेष डुङ्गा सेवा (Special Boat Service) मा काम गर्ने पहिलो नेपाली थिए। १६ वर्ष ब्रिटिस सेनामा बिताएको अनुभवले प्रदान गरेको अनुशासन र सहनशीलताले उनलाई हिमाल आरोहणमा सफलता दिलायो। सन् २०१६ पछि उनले आफ्नो सम्पूर्ण समय पर्वतारोहणमा समर्पित गरेका थिए।
उनको आरोहण यात्रा विवादरहित भने थिएन। सन् २०१९ मा सगरमाथा आरोहणका क्रममा हिलारी स्टेप्समा मानिसको भीड देखाउने उनको तस्बिरले व्यावसायिक आरोहणको क्षेत्रमा ठूलो बहस निम्त्याएको थियो। उक्त घटनाले हिमालको संरक्षण र आरोही सुरक्षाबारे गम्भीर प्रश्नहरू खडा गरेको थियो। यसबाहेक, आरोहणकै क्रममा एक जना विदेशी महिलाले उनलाई यौन दुर्व्यवहारको आरोप लगाएकी थिइन्, जसलाई पुर्जाले खण्डन गरेका थिए।
ब्रोड पिक आरोहण गर्ने उनको तत्कालको योजना नभए पनि, पाकिस्तानमा रहेको बेला उनले अकस्मात् उक्त निर्णय लिएको जानकारी सामाजिक सञ्जालमार्फत दिएका थिए। यो निर्णय नै उनको अन्तिम यात्रा बन्यो। निर्मल पुर्जा अब भौतिक रूपमा हामीमाझ नरहे पनि, हिमाल आरोहणको इतिहासमा उनको नाम सदासर्वदा अमर रहनेछ। उनले ‘नथिङ इज इम्पसिबल’ को सन्देश छोड्दै अनन्त यात्रामा लागेका छन्।
