विराटनगरमा स्रोत नखुलेको साढे चार लाख रुपैयाँसहित एकजना पक्राउ, हुण्डी कारोबारको आशंका
विराटनगर, साउन १० । नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रबाट अवैधानिक तरिकाले नेपाली रुपैयाँ ओसारपसार गरिरहेका एक व्यक्तिलाई मोरङ प्रहरीले आइतबार दिउँसो पक्राउ गरेको छ। विराटनगर महानगरपालिका–६ निवासी ३४ वर्षीय श्यामप्रसाद साहलाई स्रोत खुलाउन नसकेको चार लाख पचास हजार नेपाली रुपैयाँसहित नियन्त्रणमा लिइएको हो। यो घटनाले खुल्ला सीमाको दुरुपयोग गरी हुने अवैध आर्थिक कारोबार र विशेषगरी हुण्डी प्रणालीको जोखिमलाई पुनः उजागर गरेको छ, जसले देशको अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पुर्याउँछ।
प्राप्त जानकारी अनुसार, साहलाई विराटनगर महानगरपालिका–१७ मटेरुवास्थित नेपाल–भारत सीमा नजिकबाट अस्थायी प्रहरी पोस्ट मटेरुवाको गस्ती टोलीले दिउँसो करिब २ बजे पक्राउ गरेको हो। भारततर्फबाट ई-साइकलमा नेपालतर्फ आउँदै गरेका उनलाई प्रहरीले शंका लागेर रोकेको थियो। सामान्य सोधपुछ र खानतलासीका क्रममा उनको साथबाट एक हजार रुपैयाँ दरका चार सय पचास थान नोट गरी कुल चार लाख पचास हजार रुपैयाँ फेला परेको थियो। प्रहरीले रकमको स्रोतबारे तत्काल जानकारी माग गर्दा साहले कुनै विश्वसनीय विवरण वा प्रमाण पेश गर्न नसकेपछि उनलाई रकमसहित नियन्त्रणमा लिइएको हो।
मोरङ प्रहरीका प्रवक्ता तथा डीएसपी मकेन्द्रकुमार मिश्रले बरामद रकम अवैध हुण्डी कारोबारसँग सम्बन्धित हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको बताएका छन्। “पक्राउ परेका साहले बरामद रकम कहाँबाट ल्याए र नेपालमा कसलाई बुझाउन लागेको भन्नेबारे ठोस र चित्तबुझ्दो जवाफ दिन सकेनन्,” डीएसपी मिश्रले भने, “यसले यो रकम अवैध माध्यमबाट नेपाल भित्रिएको र हुण्डी कारोबारमा प्रयोग भएको हुन सक्ने बलियो आधार सिर्जना गरेको छ।” डीएसपी मिश्रका अनुसार, हुण्डी एक समानान्तर बैंकिङ प्रणाली हो जसले वैध बैंकिङ च्यानलहरूलाई बाइपास गरी मुद्रा स्थानान्तरण गर्छ, जसले कर छली, सम्पत्ति शुद्धीकरण र अन्य आर्थिक अपराधहरूलाई बढावा दिन्छ। प्रहरीले बरामद रकमका साथै साहले प्रयोग गरेको ई-साइकल पनि जफत गरेको छ।
पक्राउ परेका श्यामप्रसाद साहलाई हाल इलाका प्रहरी कार्यालय रानीको हिरासतमा राखिएको छ। इन्स्पेक्टर प्रवीण घिमिरेको नेतृत्वमा रहेको एक विशेष अनुसन्धान टोलीले घटनाको गहिरो छानबिन गरिरहेको छ। प्रहरीको मुख्य ध्यान बरामद रकमको वास्तविक उद्गम स्थल, नेपाल भित्र्याउनुको पछाडिको उद्देश्य, र यस आपराधिक सञ्जालमा संलग्न अन्य व्यक्ति वा समूहको पहिचानमा केन्द्रित छ। अनुसन्धानका क्रममा वित्तीय अपराध अनुसन्धानमा विशेषज्ञता प्राप्त राष्ट्रिय निकायहरू, जस्तै सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग, सँग पनि समन्वय गर्न सकिने सम्भावना रहेको प्रहरीले जनाएको छ। यस्ता घटनाको जडसम्म पुग्न र भविष्यमा यस्ता क्रियाकलाप रोक्न विस्तृत अनुसन्धान अपरिहार्य रहेको छ।
नेपाल-भारतबीचको खुल्ला सीमाले आर्थिक कारोबारमा सहजता प्रदान गरे पनि यसको दुरुपयोग गरी अवैध गतिविधिहरू हुने गरेका छन्। हुण्डी कारोबारलाई मुलुकी अपराध संहिता २०७४ र बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन २०७३ अन्तर्गत गैरकानुनी मानिन्छ। यसमा संलग्न व्यक्तिलाई कसुरको प्रकृति अनुसार ठूलो आर्थिक जरिवानाका साथै कारावासको सजाय समेत हुन सक्ने कानुनी प्रावधान छ। प्रहरीको यो सक्रियताले सीमा क्षेत्रमा हुने अवैध वित्तीय कारोबारमा अंकुश लगाउन मद्दत पुग्ने र त्यस्ता कार्यमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कडा चेतावनी दिने अपेक्षा गरिएको छ। यस प्रकारका पक्राउले वित्तीय अपराध नियन्त्रणका लागि सुरक्षा निकायहरूको निरन्तर प्रयासलाई दर्शाउँछ र वैध आर्थिक प्रणालीलाई सुदृढ पार्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
