जेनेभा, जेठ ४ गते। मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि जारी द्वन्द्व अन्त्यका लागि अमेरिका र इरानबीच भएको महत्त्वपूर्ण समझदारी कार्यान्वयन गर्ने उद्देश्यले शुक्रबार (जेठ ४ गते) स्विट्जरल्यान्डमा ‘उच्चस्तरीय प्रारम्भिक वार्ता’ हुने भएको छ। स्विट्जरल्यान्डले बिहीबार यसको पुष्टि गर्दै लुसर्न नजिकै बर्गनस्टकस्थित एक प्रतिष्ठित लक्जरी रिसोर्ट कम्प्लेक्समा वार्ता आयोजना हुने जनाएको छ।
स्विट्जरल्यान्डको विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार, यस वार्तामा संयुक्त राज्य अमेरिका र इस्लामिक गणतन्त्र इरानका साथै मध्यस्थकर्ता राष्ट्रहरू पाकिस्तान र कतार तथा अन्य सम्बन्धित मुलुकका प्रतिनिधिहरूले सहभागिता जनाउनेछन्। यो छलफलको मुख्य ध्येय गत फेब्रुअरी २८ मा दुई देशबीच भएको ‘क्षेत्रीय युद्ध अन्त्य गर्ने समझदारी’ लाई व्यवहारमा उतार्ने कार्यविधि तय गर्नु रहेको छ।
यस घोषणाले बर्गनस्टकमा आयोजना हुने भनिएको उच्चस्तरीय बैठकको अनिश्चिततालाई अन्त्य गरेको छ। सुरुमा यो बैठक मङ्गलबार सोही स्थानमा आयोजना गरिने तय गरिएको थियो, तर मिति र स्वरूपबारे केही अन्योल देखिएपछि पछिल्लो समय शुक्रबारका लागि तय गरिएको हो। यो बैठकलाई सुरुमा उक्त ऐतिहासिक समझदारीमा हस्ताक्षर समारोहका रूपमा हेरिएको थियो, तर पछिल्ला घटनाक्रमले यसलाई कार्यान्वयनको खाका कोर्ने छलफलका रूपमा रूपान्तरण गरेको छ।
क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि कोसेढुङ्गा मानिएको उक्त समझदारीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत बुधबार पेरिस नजिकै आयोजित रात्रिभोजमा विद्युतीय माध्यमबाट हस्ताक्षर गरेका थिए। सोही दिन इरानी राष्ट्रपति मसुद् पेजेस्कियानले तेहरानबाटै विद्युतीय हस्ताक्षर गरी सहमतिलाई औपचारिक रूप दिएका थिए। यो सहमतिले वर्षौंदेखि मध्यपूर्वलाई अशान्त बनाइरहेको जटिल भू-राजनीतिक द्वन्द्व र मानवीय संकटको समाधानका लागि नयाँ मार्ग प्रशस्त गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको अपेक्षा छ।
स्विट्जरल्यान्डमा हुने यस महत्त्वपूर्ण छलफलमा इरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद बाघर गालिबाफ र अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले सहभागिता जनाउने अपेक्षा गरिएको छ। उनीहरूले समझदारीको कार्यान्वयन योजना तयार पार्न निर्णायक भूमिका खेल्नेछन्। मध्यस्थकर्ता राष्ट्रहरू पाकिस्तान र कतारले यस प्रक्रियामा निरन्तर समन्वय र सहजीकरण गर्दै आएका छन्। स्विट्जरल्यान्डले आयोजक र तटस्थ भूमिका निर्वाह गरी दुवै पक्षलाई वार्ताको वातावरण प्रदान गरेको छ।
बर्गनस्टकको यो बैठक मध्यपूर्वमा दशकौंदेखि चल्दै आएको हिंसा र अस्थिरताको अन्त्यका लागि एक महत्त्वपूर्ण मोड साबित हुन सक्छ। यसले क्षेत्रीय तनाव कम गर्दै दिगो शान्तिको स्थापनाका लागि ढोका खोल्ने विश्वास गरिएको छ। यद्यपि, यस्ता जटिल समझदारीलाई यथार्थमा परिणत गर्नु चुनौतीपूर्ण कार्य हो। अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकहरूले यस वार्तालाई सचेत आशावादका साथ हेरिरहेका छन्, जहाँ सफल कार्यान्वयनले विश्वव्यापी सुरक्षा र स्थायित्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।
