नेपाल महिला टोलीद्वारा ‘टाइम्ड आउट’ अपील: क्यानद्वारा खेल भावना विपरीतको कार्य भन्दै माफी
तस्बिर स्रोत, CAN
एसीसी महिला प्रिमिअर कपमा भुटानविरुद्ध बिहीवार सम्पन्न खेलमा नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले गरेको ‘टाइम्ड आउट’ अपीलले एक दुर्लभ घटना निम्त्याएको छ। यस घटनामा भुटानी खेलाडी रिट्सी छोडेन क्रिकेट इतिहासमा ‘टाइम्ड आउट’ हुने विश्वकै तेस्रो खेलाडी बन्न पुगेकी छन्। यस्तो घटनालाई ‘क्रिकेटको मूल्यमान्यता र भावनाभन्दा विपरीत’ भन्दै नेपाल क्रिकेट सङ्घ (क्यान) ले सार्वजनिक रूपमा माफी मागेको छ।
क्रिकेटको ‘टाइम्ड आउट’ नियमअनुसार, एकजना ब्याटर आउट भएपछि कुनै विशेष वा प्राविधिक कारणबाहेक निर्धारित समयभित्र (टी-२० मा ९० सेकेन्ड र एकदिवसीयमा २ मिनेट) अर्को ब्याटर क्रिजमा आइसक्नुपर्छ। यदि तोकिएको समयभित्र नयाँ ब्याटर क्रिजमा उपस्थित हुन नसकेमा विपक्षी टोलीले अम्पायरसमक्ष ‘टाइम्ड आउट’ को अपील गर्न सक्छ। यस्तो अपील गरिएमा सम्बन्धित खेलाडीलाई आउट घोषित गरिन्छ। भुटानी खेलाडी रिट्सी क्रिजमा आउन ढिलाइ गरेपछि नेपालले अपील गरेको र अम्पायरले उनलाई आउट दिएका थिए।
घटनाको विस्तृत विवरण
उक्त खेलमा नेपालले टस जितेर ब्याटिङ रोज्दै भुटानलाई ११३ रनको लक्ष्य दिएको थियो। दोस्रो इनिङ्समा भुटानको ब्याटिङ सुरु हुँदा नेपाली बलर कविता कुँवरले पहिलो बलमै ओपनर नगवान छोडेनलाई बोल्ड गरिदिएकी थिइन्। अप्रत्याशित रूपमा पहिलो बलमै विकेट गुमाएपछि भुटानी टोली डकआउटमा केही अलमलमा परेको अनुमान गरिएको छ। यसै क्रममा, अर्की खेलाडी रिट्सी छोडेनले प्याड लगाएर क्रिजमा आउन अपेक्षाभन्दा बढी समय लगाइन्। यसैको फाइदा उठाउँदै नेपाली टोलीले ‘टाइम्ड आउट’ को अपील गरेको थियो। यदि नेपालले उक्त अपील नगरेको भए भुटानी खेलाडी आउट हुने थिइनन्। यो खेल नेपालले सहजै ५१ रनले जितेको थियो।
क्यानद्वारा माफी
तस्बिर स्रोत, CAN
घटनापछि बिहीवार दिउँसो नेपाल क्रिकेट सङ्घ (क्यान) ले एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त घटनाप्रति क्षमा याचना गरेको छ। क्यानका सचिव पारस खड्काले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “क्रिकेटको नियमबमोजिम खेलाडी बाहिरिए पनि यस खेलको भावना लिखित नियमभन्दा माथि रहेको अनि सदैव यो हाम्रो क्रियाकलापको केन्द्रमा रहनुपर्ने कुरा हामी बुझ्छौँ।” उनले थप स्पष्ट पार्दै भने, “विकासशील क्रिकेट राष्ट्रका रूपमा हामी ‘स्पोर्ट्सम्यान्शिप’, आपसी सम्मान र ‘फेअर प्ले’लाई उच्च सम्मान दिन्छौँ। यस घटनामा ती मापदण्डको कमी देखिएको हामी स्वीकार गर्छौँ र यसले सिर्जना गरेको हुन सक्ने असन्तुष्टिका लागि क्षमायाचना गर्छौँ।” क्यानले यस घटनालाई खेल भावना विपरीतको कार्य मानेको छ, जसले क्रिकेटको नैतिक मूल्यमान्यतामाथि प्रश्न उठाएको छ।
विश्व क्रिकेटमा ‘टाइम्ड आउट’ का अन्य घटनाहरू
तस्बिर स्रोत, CAN
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट इतिहासमा ‘टाइम्ड आउट’ को सिकार हुने पहिलो खेलाडी श्रीलङ्काका एन्जेलो म्याथ्युज हुन्। सन् २०२३ को नोभेम्बरमा भारतमा भएको एकदिवसीय विश्वकपमा श्रीलङ्का र बङ्गलादेशबीचको खेलमा म्याथ्युज हेल्मेटको लक बिग्रिएर क्रिजमा ढिलो पुगेपछि बङ्गलादेशले अपील गरेको थियो र उनी आउट भए। यस घटनाले बङ्गलादेश क्रिकेटको लामो समयसम्म आलोचना भएको थियो। दोस्रो यस्तै घटना सोही वर्षको डिसेम्बरमा अफ्रिका क्रिकेट एसोसिएसन टी-२० कपमा घाना र सियरा लियोनबीचको खेलमा भएको थियो, जहाँ घानाका ब्याटर गडफ्रेड बाकीविवेम ‘टाइम्ड आउट’ भएका थिए। अहिले नेपालको नाम तेस्रो राष्ट्रका रूपमा ‘टाइम्ड आउट’ को सूचीमा जोडिएको छ।
क्रिकेटको नियम भए तापनि यसरी विपक्षी खेलाडीलाई आउट गराउनुलाई सामान्यतया खेल भावना विपरीतको कार्य मानिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) को नियम अनुसार, टी-२० क्रिकेटमा ९० सेकेन्डभित्र र एकदिवसीयमा २ मिनेटभित्र खेलाडी क्रिजमा नआए ‘टाइम्ड आउट’ नियम आकर्षित हुन्छ। यद्यपि, नैतिक र खेल भावनाको दृष्टिले यस्ता अपीलहरू बिरलै गरिन्छ।
