तस्बिर स्रोत, University of Sydney
तस्बिरको क्याप्शन, प्राध्यापक केअरिन क्यानफेल पाठेघरको मुखको क्यान्सरसम्बन्धी अनुसन्धानको अग्रणी हुन्
गर्भधारणका निम्ति लामो सङ्घर्षपश्चात् पहिलो शिशुलाई जन्म दिएको ६ महिनापछि क्रिसी वाल्टर्सलाई उनकी छोरी सम्भवतः आमाबिनै हुर्किने बताइयो। ब्रिस्बेनमा अत्यधिक रक्तस्राव भएपछि गरिएको परीक्षणपश्चात् ३९ वर्षीया वाल्टर्सलाई जटिल चरणको पाठेघरको मुखको क्यान्सर पत्ता लाग्यो। एक दशकभन्दा बढी समयदेखि उपचाररत उनलाई डाक्टरहरूले ‘टर्मिनल’ अवस्थामा पुगेको बताएका छन्। वाल्टर्सकी १२ वर्षीया छोरी अहिले त्यो उमेरमा पुगेकी छिन्, जहाँ अस्ट्रेलियामा एचपीभी खोप लगाउन सुरु गरिन्छ। उनलाई रोगबाट बचाउने खोपले उनकी आमाको जीवन अन्ततः समाप्त गर्नेछ। अस्ट्रेलिया विश्वमै पहिलो पटक पाठेघरको मुखको क्यान्सर उन्मूलन गर्ने दौडमा एक दशकभित्र यो लक्ष्य हासिल गर्ने दिशामा अग्रसर छ।
तस्बिर स्रोत, Nathan Morris/Australian Broadcasting Corporation
तस्बिरको क्याप्शन, क्रिसी वाल्टर्स र उनकी छोरी मिआ हग
रणनीति
अस्ट्रेलियामा उच्च माध्यमिक तहका १२ र १३ वर्षका विद्यार्थीहरूलाई राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमअन्तर्गत ह्यूमन प्यापिलोमा भाइरस (एचपीभी) खोप दिइन्छ। एचपीभी, जुन विश्वभर महिलामा हुने चौथो आम क्यान्सर पाठेघरको मुखको क्यान्सरको मुख्य कारक हो, खोपद्वारा रोकथाम गर्न सकिने एक मात्र क्यान्सरजनक भाइरस हो। सन् २००६ मा क्विन्सल्यान्ड विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले ‘गार्डासिल’ नामक एचपीभी खोप विकास गरे र सन् २००७ मा अस्ट्रेलिया यो राष्ट्रिय खोप कार्यक्रम सुरु गर्ने विश्वकै पहिलो देश बन्यो। सन् २०१३ मा खोप कार्यक्रम बालकहरूलाई समेत समेट्ने गरी विस्तार गरियो। अस्ट्रेलियाले सन् २०१७ मा परम्परागत प्याप सिमरको सट्टा एचपीभीमा आधारित उन्नत पाठेघरको जाँच प्रणाली अपनायो, जुन प्रत्येक पाँच वर्षमा एकपटक मात्र आवश्यक हुन्छ। सरकारले ‘क्रान्तिकारी’ कदमका रूपमा व्याख्या गरेको महिलाहरूलाई आफैँ नमुना सङ्कलन गर्ने विकल्प प्रदान गर्ने देशहरूमध्ये अस्ट्रेलिया पनि एक हो।
तस्बिर स्रोत, Getty Images
तस्बिरको क्याप्शन, प्राध्यापक इआन फ्रेजर (तस्बिरमा)ले डाक्टर जिआन झोउसँग मिलेर गार्डासिलको विकास गरेका हुन्
अस्ट्रेलिया सही बाटोमा छ?
वैज्ञानिकहरूले पाठेघरको मुखको क्यान्सरको उन्मूलनलाई प्रति १,००,००० मानिसमध्ये चारभन्दा कम मामिला देखा पर्ने अवस्थाका रूपमा परिभाषित गरेका छन्। प्रतिवेदनअनुसार अस्ट्रेलिया सन् २०३५ सम्ममा वा अझ चाँडै यो लक्ष्य हासिल गर्ने मार्गमा छ। सन् १९८२ देखि पाठेघरको मुखको क्यान्सरको दर र मृत्युदर दुवै आधाले घटेका छन्, र सन् २०२१ मा २५ वर्षभन्दा कम उमेरका महिलाहरूमा कुनै नयाँ मामिला पहिचान भएन। यद्यपि, प्रगति प्रतिवेदनले खोप दरमा हलुका गिरावट देखाएको छ, विशेषगरी एबोरिजिनल र टोरेस स्ट्रेट आइल्यान्डर समुदायमा। यी समुदायहरूमा क्यान्सरको दर दोबरले उच्च छ र मृत्युको सम्भावना तीन गुणा बढी छ। कोभिड-१९ महामारीपछिको खोप हिचकिचाहट, स्वास्थ्य सेवाको बढ्दो लागत, र विद्यालय छुटाउँदा खोप छुट्नु जस्ता कारणहरूले अस्ट्रेलियालाई लक्ष्य हासिल गर्न अवरोध पुर्याउन सक्ने विज्ञहरू बताउँछन्। कम तथा मध्यम आय भएका देशहरूका लागि भने आवश्यक स्रोत र प्रणालीको अभावमा अस्ट्रेलियाको अनुकरण गर्नु खर्चिलो बन्न सक्छ।
तस्बिर स्रोत, Getty Images
तस्बिरको क्याप्शन, नेपालमा पनि सरकारी अभियानअन्तर्गत किशोरीहरूलाई एचपीभी खोप दिइन्छ
विश्वव्यापी प्रभाव
प्राध्यापक केअरिन क्यानफेलका अनुसार अस्ट्रेलियाले भानुआटु र पपुवा न्यू गिनी जस्ता छिमेकी देशहरूलाई यो क्यान्सरबाट पार पाउन सहयोग गरिरहेको छ। यद्यपि, विश्वव्यापी सहायता कटौतीले न्यून आय भएका देशहरूमा एचपीभी खोप कार्यक्रमहरूलाई ठूलो असर पारेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले गाभी (Gavi) लाई दिइँदै आएको सहयोग अन्त्य गर्ने घोषणाले विकासशील देशहरूका लागि थप चुनौती थपेको छ। स्वीडन र रुवान्डाले सन् २०२७ सम्ममा, र यूकेले सन् २०४० सम्ममा पाठेघरको मुखको क्यान्सर उन्मूलन गर्ने महत्त्वाकाङ्क्षी लक्ष्य लिएका छन्, तर चुनौतीहरू समान छन्। क्यानफेल जोड दिन्छिन् कि यो क्यान्सर उन्मूलनको प्रयास एक विश्वव्यापी सहकार्य हो। डब्ल्यूएचओ र विश्वले कुनै क्यान्सरलाई उन्मूलन गर्छौँ भनेर भनेको यो पहिलो पटक हो, जुन चिकित्सा विज्ञानमा साँच्चिकै नयाँ अवधारणा हो।
