पाँचथरको हिलिहाङ गाउँपालिकाले दुई हजार दुई सय सामाजिक सुरक्षा भत्ताका लाभग्राहीलाई हातहातमै भत्ता वितरण गरेको छ। ज्येष्ठ नागरिक तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई बैङ्कसम्म पुग्न हुने कठिनाइलाई मध्यनजर गर्दै गाउँपालिकाले वडा कार्यालयहरूमा बैङ्कका कर्मचारी, जनप्रतिनिधि र सुरक्षाकर्मी परिचालन गरी भत्ता वितरण गरेको हो। यस विशेष पहलबाट दुर्गम क्षेत्रका अशक्त तथा ज्येष्ठ नागरिकहरूले सहजता महसुस गरेका छन्।
गाउँपालिकाले तीन महिनाको प्रतिव्यक्ति १२ हजार रुपैयाँको दरले भत्ता वितरण गरेको जनाएको छ। भौगोलिक विकटता र शारीरिक अशक्तताका कारण बैङ्कको बजारसम्म पुगेर भत्ता लिन सेवाग्राहीलाई विगतमा ठूलो समस्या हुँदै आएको थियो। विशेषगरी हिँड्डुल गर्न कठिन हुने ज्येष्ठ नागरिक तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई बजारस्थित बैङ्कसम्म पुग्न समय र खर्च दुवैको भार पर्थ्यो। उनीहरूका लागि यो प्रक्रिया कष्टकर र अव्यवहारिक बन्दै गएको थियो।
यही समस्यालाई सम्बोधन गर्न हिलिहाङ गाउँपालिकाले सेवाग्राहीको सुविधालाई प्राथमिकतामा राखेको गाउँपालिकाका अध्यक्ष समर बहादुर अधिकारीले बताउनुभयो। अध्यक्ष अधिकारीका अनुसार, बैङ्कका कर्मचारी, जनप्रतिनिधि, गाउँपालिकाका कर्मचारी र सुरक्षाकर्मीलाई सम्बन्धित वडामै परिचालन गरेर भत्ता वितरण गरिएको हो। यस व्यवस्थाले सेवाग्राहीको समय र आर्थिक भार दुवै कम भएको छ।
भत्ता बुझेका नागरिकहरूले आफ्नो रकम औषधी उपचार गर्ने, मिठो मसिनो खानेकुरा किन्ने, नातिनातिनाका लागि लत्ताकपडा जुटाउने र दसैँमा घर आउने आफन्तलाई दक्षिणा दिन खर्च गर्ने योजना सुनाएका छन्। चाडपर्वको मुखैमा घर नजिकै भत्ता पाउँदा उनीहरूलाई दसैँ खर्च जुटाउन र पारिवारिक आवश्यकता पूरा गर्न थप सहज भएको छ। यसले उनीहरूको जीवनयापनमा ठूलो राहत मिलेको देखिन्छ।
विगतमा सामाजिक सुरक्षा भत्ता हातहातमै वितरण गर्दा दुरुपयोग भएको र मृत्यु भइसकेका व्यक्तिका नाममा समेत रकम निकासा हुने गरेको गुनासो आएपछि सरकारले बैङ्क खातामार्फत भत्ता वितरण गर्ने व्यवस्था लागू गरेको थियो। बैङ्किङ प्रणालीले पारदर्शिता बढाए पनि दुर्गम क्षेत्रका अशक्त तथा ज्येष्ठ नागरिकलाई भने सेवा लिन असहज भएको गुनासो बढ्दै गएको थियो। यही दुई पाटोलाई सन्तुलनमा राख्न गाउँपालिकाले बैङ्किङ प्रणालीको पारदर्शितालाई कायम राख्दै सेवाग्राहीलाई सहजता प्रदान गर्न वडा कार्यालयसम्म सेवा पुर्याउने innovative समाधान अपनाएको हो।
गाउँपालिकाले असोज २१ गते वडा नम्बर १ बाट सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गर्न थालेको थियो। सात दिनको अवधिमा गाउँपालिकाका सबै सातवटै वडामा पुगेर वितरण कार्य सम्पन्न भएको अध्यक्ष अधिकारीले जानकारी दिनुभयो। यस कार्यका लागि गाउँपालिकाले सुरक्षाकर्मीको सहयोग लिएर बैङ्कबाट पैसा सम्बन्धित वडा कार्यालयसम्म सुरक्षित रूपमा पुर्याएको थियो। समाजिक सुरक्षा भत्ता बाँड्न बैङ्क कर्मचारीसँगै सुरक्षाकर्मी, जनप्रतिनिधि र वडाका कर्मचारीको संयुक्त टोली खटेको थियो। यस सहकार्यले वितरण प्रक्रियालाई व्यवस्थित र सुरक्षित बनाएको छ।
यस प्रकारको घरदैलो सेवाले सामाजिक सुरक्षा भत्ताको पहुँच अभिवृद्धि गर्नुका साथै दुर्गम क्षेत्रका नागरिकलाई राज्यको सेवाप्रवाहप्रति विश्वास बढाउन मद्दत पुगेको छ। हिलिहाङ गाउँपालिकाको यो पहल अन्य स्थानीय तहका लागि पनि उदाहरणीय बन्न सक्छ, जसले सेवाग्राहीको कठिनाइलाई प्रत्यक्ष सम्बोधन गर्दै समावेशी विकासको अवधारणालाई व्यवहारमा उतारेको छ।
