असोज १६, २०८३ शुक्रबार १९:४८:३३
काठमाडौं/दोलखा: मनाङको विकट हिमलुङ हिमाल बेस क्याम्प क्षेत्रमा गत असोज ११ गते राति गएको भीषण हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिका–९ का किर्ते तामाङ मृत अवस्थामा फेला परेका छन्। हिमपहिरो गएको पाँच दिनपछि उनको शव खोजी तथा उद्धार टोलीले फेला पारेको हो। यस त्रासदीपूर्ण घटनाले दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिकामा गहिरो शोक छाएको छ। तामाङ सोलुखुम्बुबाट सञ्चालित एक आरोहण दलका सदस्यका रूपमा हिमलुङ हिमाल आरोहण अभियानमा संलग्न थिए। हिमाल आरोही र पदयात्रीहरूका लागि परिचित मनाङको यो क्षेत्रमा हिमपहिरोको जोखिम उच्च मानिन्छ।
गौरीशंकर गाउँपालिका–९ का वडा अध्यक्ष ङिमा गेली शेर्पाले तामाङको शव हिमपहिरो गएकै क्षेत्रमा भेटिएको पुष्टि गरेका छन्। उनका अनुसार, असोज ११ गते राति करिब ९ बजेतिर अचानक हिमपहिरो खसेपछि हिमलुङ हिमाल बेस क्याम्पमा रहेका तामाङसहित केही व्यक्तिहरू सम्पर्कविहीन भएका थिए। हिमपहिरोको विशालता र वेगका कारण बेस क्याम्प क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको अनुमान गरिएको छ। घटनालगत्तै उद्धारका लागि विभिन्न निकायहरूलाई खबर गरिए पनि खराब मौसम, उच्च हिमाली क्षेत्रको जटिल भूगोल र हिमपातका कारण तत्काल खोजी कार्य अगाडि बढाउन कठिनाइ भएको थियो। बेस क्याम्पमा रहेका अन्य आरोही र सहयोगीहरू भने सुरक्षित रूपमा उद्धार हुन सकेको जानकारी प्राप्त भएको छ।
बेपत्ता भएको खबर प्राप्त हुनासाथ नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना, स्थानीय शेर्पा गाइड तथा स्वयंसेवकहरूको टोली खोजी तथा उद्धारका लागि परिचालन गरिएको थियो। उच्च हिमाली क्षेत्रको प्रतिकूल मौसम, बाक्लो हिउँ, निरन्तरको हिमपात र थप हिमपहिरोको जोखिमका कारण उद्धार कार्य अत्यन्त चुनौतीपूर्ण बनेको थियो। हेलिकप्टरबाट समेत खोजी कार्यको प्रयास गरिए पनि मौसमको खराबीले प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढ्न सकेको थिएन। टोलीले हिमपहिरोले पुरिएको क्षेत्रमा हिउँको ढिस्को पन्छाउँदै र विभिन्न उपकरण प्रयोग गरी खोजी जारी राखेको थियो। लामो र कठिन प्रयासपछि सोमबार दिउँसो तामाङको शव हिउँले पुरिएको अवस्थामा फेला पारिएको उद्धारमा संलग्न एक अधिकारीले जानकारी दिए।
किर्ते तामाङ गौरीशंकर गाउँपालिका–९ मा एक मेहनती, साहसी र मिलनसार व्यक्तिका रूपमा चिनिन्थे। उनी लामो समयदेखि पर्वतारोहण क्षेत्रमा संलग्न भई स्थानीय तथा विदेशी आरोहीहरूलाई सहयोग गर्दै आएका थिए। उनको निधनको खबरले गाउँपालिकाका बासिन्दाहरू र विशेषगरी पर्वतारोहण समुदाय स्तब्ध भएका छन्। परिवारले तामाङको सकुशल फर्काइको आशा गरिरहेका बेला मृत अवस्थामा भेटिएपछि परिवारजनमा गहिरो शोक परेको छ। वडा अध्यक्ष शेर्पाका अनुसार तामाङका परिवारलाई शव हस्तान्तरण गर्नका लागि कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रबाट शव निकाल्न र त्यसलाई दोलखासम्म पुर्याउन थप कठिनाइ रहेको र त्यसका लागि आवश्यक समन्वय भइरहेको उनले जानकारी दिए। शवलाई हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर परिवारलाई बुझाउने तयारी भइरहेको छ।
मनाङ क्षेत्र हिमाल आरोहण र पदयात्राका लागि लोकप्रिय गन्तव्य भए पनि यहाँ हिमपहिरो र अन्य प्राकृतिक प्रकोपको जोखिम सधैँ रहन्छ। विशेषगरी मनसुनपछिको सिजनमा मौसममा आउने अचानकको परिवर्तन र अत्यधिक हिमपातका कारण हिमपहिरोको सम्भावना बढी हुने गर्दछ। जलवायु परिवर्तनका कारण पनि हिमाली क्षेत्रमा हिमपहिरोका घटनाहरू बढ्दै गएको विज्ञहरू बताउँछन्। पर्वतारोहण तथा पदयात्रामा संलग्न व्यक्तिहरूले मौसमको पूर्ण जानकारी लिएर, अनुभवी गाइडको साथमा र आवश्यक सबै सुरक्षा उपकरणसहित मात्र यात्रा गर्नुपर्नेमा विज्ञहरूले जोड दिएका छन्। यस त्रासदीपूर्ण घटनाले हिमाली क्षेत्रमा सुरक्षित यात्राका लागि थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने र पूर्वतयारीमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकतालाई पुनः उजागर गरेको छ। सम्बन्धित निकायले पर्वतारोहण अनुमति र सुरक्षा मापदण्डलाई थप कडाइका साथ लागू गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
