रुपन्देहीको सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा नम्बर ८ स्थित नेपाल आयल निगमको भण्डारण स्थल नजिकबाट इन्धन चोरी गरिरहेको अवस्थामा प्रहरीले तीनवटा ट्याङ्कर र एक जना व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएको छ। मंगलबार दिउँसो गरिएको विशेष अपरेसनका क्रममा झन्डै ३० लिटर डिजेल चोरी भइरहेको अवस्थामा फेला पारिएको हो। यस घटनाले इन्धन ढुवानी प्रणालीमा रहेको असुरक्षा र चोरीका जोखिमहरूलाई पुनः उजागर गरेको छ, जसका कारण राष्ट्रिय आपूर्ति प्रणाली र निगमको आर्थिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्ने देखिन्छ।
लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय र वडा प्रहरी कार्यालय भैरहवाको संयुक्त टोलीले प्राप्त गोप्य सूचनाका आधारमा उक्त क्षेत्रमा छापा मारेको थियो। छापा मार्ने क्रममा प्रहरी टोलीले डिजेल बोकेका ट्याङ्करहरूको सिल तोडिएको र त्यहाँबाट सुनियोजित ढंगले डिजेल निकालिँदै गरेको अवस्थामा फेला पारेको थियो। प्रहरीका अनुसार, ट्याङ्करहरूबाट डिजेल निकाल्नका लागि विशेष उपकरण प्रयोग गरिएको थियो, जसले यो कार्य कुनै सामान्य चोरी नभई संगठित गिरोहको संलग्नता हुन सक्ने संकेत गर्दछ। घटनास्थलबाट बरामद भएको डिजेलको मात्रा कम भए पनि यो घटनाले ठूलो परिमाणमा इन्धन चोरी हुने गरेको आशंकालाई बल पुर्याएको छ र यसले राष्ट्रिय सम्पत्तिको दुरुपयोग भइरहेको देखाउँछ।
प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा प्रहरीले घटनास्थलमा दुईवटा ट्याङ्कर फेला पारेको थियो। तर, प्रहरीको आगमनबारे सूचना पाएपछि अर्को एक ट्याङ्कर चालकले घटनास्थलबाट भाग्ने प्रयास गरेको थियो। प्रहरी टोलीले तत्काल उक्त ट्याङ्करलाई पछ्याउँदै केही दूरीमा गएर नियन्त्रणमा लिन सफल भयो। यसरी भागेको ट्याङ्करसमेत नियन्त्रणमा आएपछि प्रहरीले इन्धन चोरीमा संलग्न सबै पक्षलाई कानुनी दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको छ। नियन्त्रणमा लिइएका तीनवटै ट्याङ्कर र एकजना व्यक्तिलाई थप अनुसन्धानका लागि इलाका प्रहरी कार्यालय भैरहवामा राखिएको छ। प्रहरीले यस घटनामा अन्य व्यक्तिहरूको संलग्नताका बारेमा पनि गहन अनुसन्धान गरिरहेको बताएको छ।
नेपाल आयल निगमका ट्याङ्करबाट इन्धन चोरीको यो घटना कुनै नयाँ नभएको सुरक्षा अधिकारीहरू बताउँछन्। विगतमा पनि यस्ता प्रकृतिका चोरीका घटनाहरू बेलाबेलामा सार्वजनिक हुने गरेका छन्। इन्धन ढुवानीका क्रममा हुने यस्ता चोरीले निगमलाई ठूलो आर्थिक नोक्सानी पुर्याउनुका साथै बजारमा इन्धनको कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्न र उपभोक्तामा गुणस्तरहीन इन्धन पुर्याउन सक्ने जोखिम बढाउँछ। निगमले इन्धन ढुवानीको अनुगमन र सुरक्षा व्यवस्थालाई थप कडा बनाउनुपर्ने माग सरोकारवालाहरूले गर्दै आएका छन्। यो घटनाले इन्धन ढुवानी चेनमा रहेका कमजोरीहरूलाई सुधार्न तत्काल आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकतालाई औंल्याएको छ र यसमा सम्बन्धित सबै निकायको ध्यान जानु जरुरी छ।
हाल नियन्त्रणमा लिइएका व्यक्ति र ट्याङ्करमाथि प्रहरीले पेट्रोलियम पदार्थ (उत्पादन, भण्डारण तथा वितरण) ऐन, २०३९ र अन्य सम्बन्धित कानुनबमोजिम अनुसन्धान गरिरहेको छ। प्रहरीका अनुसार, यस घटनामा संलग्न अन्य व्यक्तिहरूको खोजी भइरहेको छ र घटनाको गहिराइमा पुगेर सम्पूर्ण सञ्जालको भण्डाफोर गर्ने प्रयास भइरहेको छ। यस्ता आर्थिक अपराध नियन्त्रणका लागि आयल निगमले आफ्ना ट्याङ्करहरूमा जीपीएस ट्र्याकिङ प्रणालीलाई अनिवार्य बनाउने र सुरक्षा निगरानीलाई थप चुस्त बनाउनुपर्ने देखिन्छ। साथै, प्रहरी प्रशासन र स्थानीय समुदायको सहकार्यमा इन्धन चोरी नियन्त्रणका लागि सचेतना र सक्रिय निगरानी बढाउनु आवश्यक छ। यो घटनाले इन्धन ढुवानी प्रणालीको समग्र सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ, जसको तत्काल समाधान खोज्न सम्बन्धित निकायहरूबीच समन्वयको खाँचो रहेको छ।
