नेपाली कांग्रेसका प्रभावशाली नेता एवं सभापति गगन थापाले आसन्न निर्वाचनले मुलुकको राजनीतिक मार्गलाई दुई प्रकारका अतिवादतर्फ डोर्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। शुक्रबार पोखरामा आयोजित एक विशाल चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्दै सभापति थापाले आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको निर्वाचनलाई केवल मताधिकारको प्रयोग मात्र नभई राष्ट्रको भविष्यको दिशा निर्धारण गर्ने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा व्याख्या गरे। उनको भनाइमा, एउटा अतिवादले विगतका जनआन्दोलन र युवाहरूको आवाजलाई उपेक्षा गर्छ भने अर्कोले देशलाई अराजकता र अस्थिरताको गर्तमा धकेल्न खोज्छ।
थापाले पहिलो प्रकारको अतिवादले भदौ २३/२४ को घटनाजस्ता महत्वपूर्ण सामाजिक तथा राजनीतिक आन्दोलनहरूलाई केवल एउटा षड्यन्त्रको रूपमा चित्रण गर्ने प्रयास गरेको उल्लेख गरे। उनले यस्तो सोचले ती घटनाहरूमा अभिव्यक्त युवाहरूको उत्साहजनक सहभागिता र जनताको वास्तविक असन्तुष्टि, जुन लोकतन्त्रको प्राण हो, त्यसलाई पूरै अस्वीकार गर्ने बताए। ‘जहाँ जनताको आवाज सुनिँदैन, जहाँ युवाहरूको सहभागितालाई बेवास्ता गरिन्छ र जहाँ जायज असन्तुष्टिलाई षड्यन्त्रको जालो भनी पन्छाइन्छ, त्यो लोकतन्त्रका लागि अत्यन्तै खतरनाक संकेत हो,’ थापाले भने। यस्तो अतिवादले जनताको शक्तिलाई कमजोर पार्ने र राजनीतिक वृत्तमा अविश्वासको खाडल खन्ने काम गर्छ।
उनले दोस्रो प्रकारको अतिवादलाई अझ बढी विध्वंशकारी र अवसरवादी प्रकृतिको भन्दै त्यसले मुलुकलाई गम्भीर संकटमा धकेल्न सक्ने बताए। थापाले भने, ‘त्यस्तै खतरनाक अर्को अतिवाद छ जो मौका छोपेर सिंहदरबार जलाउन पनि लगाउँछ। मौका पर्दै गर्दा आफै जेलबाट पनि भाग्छ।’ यो अतिवादले स्थापित संवैधानिक प्रक्रिया र कानुनी शासनको उपहास गर्छ, जसले गर्दा देशमा अराजकताको बीउ रोपिन्छ। यस्ता प्रवृत्तिले अस्थिरतालाई बढावा दिने र दीर्घकालीन शान्ति तथा समृद्धिको मार्ग अवरुद्ध गर्ने थापाको भनाइ थियो। उनले यी दुवै अतिवादी प्रवृत्ति विगतमा पनि देखिएको र भविष्यमा पनि फरक स्वरूपमा देखा पर्न सक्ने भन्दै सबैलाई सचेत रहन आह्वान गरे।
थापाले मुलुक अब कुनै पनि प्रकारको द्वन्द्व वा राजनीतिक अस्थिरता खेप्न सक्ने अवस्थामा नरहेको स्पष्ट पारे। विगतका द्वन्द्वहरूबाट पाठ सिक्दै, अब देशलाई अत्यन्त जतनका साथ अगाडि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए। ‘मुलुकलाई जतनका साथ लैजानुपर्छ र सँगसँगै देशलाई गति पनि दिनुपर्छ,’ उनले भने। यो भनाइले स्थिरता र विकासबीचको सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने आवश्यकतालाई उजागर गर्छ। देशको आर्थिक समृद्धि र सामाजिक सद्भावका लागि राजनीतिक स्थिरता अपरिहार्य रहेको उनको तर्क थियो।
वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यलाई एउटा राजमार्गसँग तुलना गर्दै सभापति थापाले अहिलेको परिस्थितिमा फरक-फरक प्रकृतिका ‘चालकहरू’ देखा परेको बताए। ‘कोही के भन्दैछन्- म गाडीमा बसेपछि यति अद्भूत मान्छे हुँ। आफै गन्तव्यमा पुग्छ। कोही भन्छन्- म यति अद्भूत मान्छे हुँ मैले चलाएपछि गाडी उँड्छ। कहिलेकाहीँ गाडी पौडिन्छ,’ थापाले व्यंगात्मक शैलीमा भने। यी उदाहरणमार्फत उनले कतिपय राजनीतिक दल वा नेतृत्वले जनतालाई अवास्तविक आश्वासन दिएको, आधारहीन दाबी गरेको वा देशलाई असम्भव दिशामा डोर्याउन खोजेको प्रष्ट पार्न खोजेका थिए। यस्ता ‘चालक’हरूले मुलुकलाई सही गन्तव्यमा पुर्याउन नसक्ने उनको आशय थियो।
यस्तो जटिल र चुनौतीपूर्ण माहोलमा नेपाली कांग्रेसले भने सबैलाई समेटेर, सामूहिक प्रयासबाट मात्र मुलुकलाई अगाडि बढाउन सकिने स्पष्ट दृष्टिकोण राखेको थापाले बताए। उनले कांग्रेसले ‘सबैले मिलेर गाडीमा बस्ने’ र ‘गाडी चालकले पनि सबैको कुरा सुनेर चलाउने’ अवधारणा अघि सारेको उल्लेख गरे। ‘तीव्र गतिमा चलाउने हो तर सँगसँगै सम्हालेर पनि लिएर जाने हो,’ उनले भने। यो भनाइले कांग्रेसले विकास र प्रगतिको चाहनालाई लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यता, जनसहभागिता र दूरदर्शितासँग जोडेको देखाउँछ। कांग्रेसको नेतृत्वमा मात्रै देशले सही दिशा र गति पाउने उनको दाबी थियो।
अन्त्यमा, सभापति थापाले नेपाली कांग्रेसले यस पटकको निर्वाचनलाई ‘नयाँ कांग्रेस’ को संकल्पका साथ हेरेको बताए। ‘ख्याल गरेर यो गाडीलाई नेपाली कांग्रेसले पाँच वर्षमा गन्तव्यमा पुर्याउने संकल्प गरेर आएको नयाँ कांग्रेस हो यो,’ उनले दृढतापूर्वक भने। यसको अर्थ, कांग्रेसले विगतका त्रुटिहरूबाट पाठ सिक्दै, परिष्कृत सोच र कार्ययोजनाका साथ मुलुकको नेतृत्व गर्न चाहेको प्रष्ट हुन्छ। उनले जनतालाई आगामी फागुन २१ गतेको निर्वाचनमा विवेक प्रयोग गरी, अतिवादबाट मुक्त, सन्तुलित र प्रगतिशील नेतृत्व चयन गर्न आग्रह गरे, जसले देशलाई पाँच वर्षभित्र सुरक्षित र समृद्ध गन्तव्यमा पुर्याउन सकोस्।
