काठमाडौँ — बीबीसी न्यूज नेपालीका फणीन्द्र दाहाल द्वारा सम्प्रेषित: १० मार्च २०२६
नेपालको नयाँ प्रतिनिधिसभा भवनको निर्माण कार्य सम्पन्न हुन अझै केही समय लाग्ने भएको छ। यसकारण, नवनिर्वाचित सांसदहरूको शपथग्रहण र प्रारम्भिक बैठकहरू सिंहदरबार परिसरमै रहेको एउटा वैकल्पिक सभाहलमा आयोजना गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन्। निर्वाचन आयोगले चैत ५ गतेभित्र निर्वाचनको अन्तिम मतपरिणाम राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई बुझाउने तयारी गरिरहेको छ। संसद सचिवालयका अधिकारीहरूका अनुसार, चैतको दोस्रो साताभित्र वैकल्पिक बैठक कक्ष र नजिकैको सभा हल तयार भइसक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागका उपमहानिर्देशक रोशन श्रेष्ठले नयाँ प्रतिनिधिसभा भवनमा ‘फल्स सीलिङ’ लगायतका जटिल कामहरू सम्पन्न हुन अझै समय लाग्ने बताए। उनले मुख्य हल तयार नहुँदासम्म आगन्तुकहरूलाई प्रवेश दिन कठिनाइ हुनेतर्फ पनि सङ्केत गरे। श्रेष्ठका अनुसार, हाल बैठकस्थलका रूपमा प्रयोग गरिने वैकल्पिक हललाई अन्तिम रूप दिन तीव्र गतिमा काम भइरहेको छ।
प्रत्यक्ष निर्वाचनतर्फको मतगणना लगभग सकिएको र समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फको मतगणना मङ्गलबारसम्म सम्पन्न हुने निर्वाचन आयोगका अधिकारीहरूले बताएका छन्। यसपछि, नेपालको संविधानको धारा ९३ बमोजिम निर्वाचनको अन्तिम मतपरिणाम घोषणा भएको मितिले ३० दिनभित्र राष्ट्रपतिले सङ्घीय संसदको अधिवेशन आह्वान गर्नुपर्नेछ। गत भदौ २४ गतेको जेन जी आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीहरूले नयाँ बानेश्वरस्थित संसद भवनसहित सिंहदरबारका केही कार्यालयहरूमा आगजनी गरेपछि उत्पन्न राजनीतिक सङ्कटका कारण यसपटक नवनिर्वाचित जनप्रतिनिधिहरूको शपथग्रहण र प्रारम्भिक बैठकहरू अस्थायी स्थानबाटै गर्नुपर्ने भएको छ।
संसद सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरिले नयाँ प्रतिनिधिसभा भवनको अन्तिम चरणका निर्माण कार्यहरू नसकिने भएकाले परिसरमै रहेको ‘बहुउद्देश्यीय हल’ मा प्रारम्भिक बैठकहरू आयोजना गरिने पुष्टि गरे। उनले भने, “हामीले निर्माणाधीन प्रतिनिधिसभा तयार भइसक्ने अपेक्षा गरेका थियौँ तर त्यहाँको हल तत्काल प्राप्त हुने अवस्था रहेन। उहाँहरूले उक्त परिसरमा नै रहेको एउटा बहुउद्देश्यीय सभाहल हप्तादश दिनभित्रै तयार पार्ने बताउनुभएको छ। हामी शपथग्रहणको आयोजना त्यहीँ गर्छौँ र प्रारम्भिक बैठकहरू पनि त्यहीँ गर्छौ।” गिरिका अनुसार, नयाँ हलमा दर्शकदीर्घाको व्यवस्था हुनेछैन, यद्यपि सीमित सङ्ख्यामा सञ्चारकर्मीहरूलाई व्यवस्थापन गर्न सकिने र बैठकको प्रत्यक्ष प्रसारणको सुविधा उपलब्ध गराइनेछ। मुख्य प्रतिनिधिसभा बैठक कक्ष पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउन केही समय लाग्नेछ, किनकि कतिपय आवश्यक सामग्रीहरू विदेशबाट ल्याउनुपर्नेछ।
तस्बिर स्रोत, Roshan Shrestha
नयाँ संसद भवन निर्माण सम्पन्न गर्ने म्याद यसअघि नै पाँच पटक थपिसकिएको र अहिले छैटौँ म्यादमा काम भइरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्। सरकारले २०७९ साल मङ्सिरमा हुने नियमित संसदीय चुनावअघि नै भवन बनाइसक्ने लक्ष्य लिएको थियो। संसद सचिवालयका सहप्रवक्ता अनन्तप्रसाद कोइरालाले कोभिड महामारी र भूकम्पजस्ता कारणले निर्माणमा ढिलाइ भएको ठेकेदारले बताउने गरेको उल्लेख गरे। संसदीय दलको कार्यालय, संसद सचिवालय, राष्ट्रिय सभासहित विभिन्न संरचना रहने यस परियोजनाका लागि झन्डै ६ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ बराबरको ठेक्का लगाइएको थियो भने सजावट र सुरक्षा प्रणालीका लागि २ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ।
तस्बिर स्रोत, Roshan Shrestha
तस्बिरको क्याप्शन, अहिले मूल भवनमा यस्ता अस्थायी संरचना जोडेर निर्माण कार्य जारी राखिएको अधिकारीहरू बताउँछन्
संसद भवन निर्माणसम्बन्धी विशेष भवन आयोजनाका प्रमुख रोशन श्रेष्ठले ‘फल्स सीलिङ’ को काम जटिल भएकाले अहिले शपथग्रहण र बैठक सञ्चालन गरिने हलहरूको निर्माणमा आफूहरू केन्द्रित भएको बताए। उनले भने, “हामीहरूले जे हिसाबले अपेक्षा गरेका थियौँ, त्यो हिसाबले काम गर्न सकिएन। त्यही भएर स्काफोल्डिङ (उचाइमा निर्माण कार्य गर्न बनाइने अस्थायी संरचना) गरेर राखेका छौँ।” श्रेष्ठले फाल्गुन १५ गतेसम्म माथिको काम सम्पन्न गरेर स्काफोल्डिङ खोल्ने र तल माइक तथा अडिओभिडिओको काम गर्ने सोचिएको भए तापनि त्यो नसकिएको कारणले प्रतिनिधिसभामा स्काफोल्डिङ लागिरहेको जानकारी दिए। यसकारण, शपथग्रहण र आवश्यक परेमा एकदुई वटा बैठक सञ्चालन गर्न परिसरकै अर्को हललाई वैकल्पिक रूपमा तयार पारिएको छ। उनले नयाँ प्रतिनिधिसभाको बैठक कक्ष फाल्गुन मसान्तभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य भए पनि अहिलेको अवस्थामा त्यो काम कहिले सकिन्छ भन्न नसक्ने अवस्था रहेको सुनाए। उक्त भवनमा बिजुली, अग्निनियन्त्रण उपकरणलगायतका पूर्वाधार पनि जडान गर्नुपर्ने र रङ्गरोगनसहितका काम सकिएपछि मात्रै तल हलको काम गर्न सकिने उनले स्पष्ट पारे।
यसअघि, संसद सचिवालयले प्रतिनिधिसभाको बैठक बस्ने ठाउँको व्यवस्थापन गरिदिन सहरी विकास मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको थियो। जेन जी आन्दोलनअघि नयाँ बानेश्वरमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रमा प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभाका बैठकहरू बस्दै आएका थिए। हाल, जम्मा ५९ सदस्य रहेको राष्ट्रिय सभाको बैठक भने सिंहदरबारस्थित संसद सचिवालयभित्रै रहेको पुरानो हलमा बस्दै आएको छ। नेपालको संविधानको धारा ७६ मा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ, जसको अध्यक्षतामा मन्त्रिपरिषद् गठन हुनेछ। पछिल्लो चुनावमा झन्डै दुईतिहाइ सीट ल्याउने दिशामा उन्मुख रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले नयाँ संसदीय दलको नेता चुनेसँगै सरकार गठनको बाटो खुल्नेछ। नवनिर्वाचित सांसदहरूको शपथग्रहण समारोहको मिति अझै स्पष्ट भइसकेको छैन तर अन्तिम परिणाम घोषणापछि राष्ट्रपतिले अधिवेशनको आह्वान गर्ने र त्यसलाई ध्यानमा राखेर शपथग्रहण आयोजना गरिने जानकारहरू बताउँछन्।
तस्बिर स्रोत, Nepal Photo Library
