दाङको लमहीमा अवस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको १३२ केभी क्षमताको सबस्टेसनमा चैत ६ गते दिउँसो भीषण हावाहुरीका कारण विद्युत् सर्ट भई आगलागी भएको छ । यस घटनाले लमही र आसपासका क्षेत्रमा केही समय विद्युत् आपूर्तिमा अवरोध पुर्याए पनि समयमै गरिएको नियन्त्रण प्रयासले ठूलो क्षति हुनबाट जोगिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
दिउँसो करिब १:३० बजेतिर सबस्टेसनको नियन्त्रण कक्ष (कन्ट्रोल हाउस) मा आगलागी सुरु भएको थियो । तीव्र हावाहुरीका कारण प्रसारण लाइनमा सर्ट सर्किट भई आगो सल्किएको प्रहरीले जनाएको छ ।
आगलागीको खबर पाउने बित्तिकै वडा प्रहरी कार्यालय लमही, दमकल र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका प्राविधिक टोली तत्काल घटनास्थलमा पुगेका थिए । लमही नगरपालिकाको दमकल, स्थानीय प्रहरी र प्राधिकरणका कर्मचारीहरूको समन्वयमा आगोलाई थप फैलिन नदिई चाँडै नियन्त्रणमा लिन सफल भयो ।
लमही प्रहरी प्रमुखका अनुसार, दमकल र सरोकारवाला निकायको समन्वयले आगो ठूलो रूप लिन पाएन । आगलागी नियन्त्रण कक्षमा मात्र सीमित भएकाले सबस्टेसनका अन्य महत्वपूर्ण उपकरणहरूमा क्षति हुनबाट जोगियो । समयमै नियन्त्रण नगरिएको भए यसले दाङ तथा आसपासका जिल्लाहरूमा दीर्घकालीन विद्युत् आपूर्तिमा गम्भीर असर पार्न सक्ने खतरा थियो ।
आगलागीका कारण लमही बजार, आसपासका ग्रामीण क्षेत्र र केही औद्योगिक प्रतिष्ठानहरूमा करिब तीनदेखि चार घण्टा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भयो । प्राधिकरणको प्राविधिक टोलीले तत्काल मर्मतकार्य सुरु गरी सोही दिन साँझसम्म धेरैजसो प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति पुनः सुचारु गरेको थियो, यद्यपि यसले स्थानीय जनजीवन र व्यावसायिक गतिविधिमा क्षणिक असुविधा पुर्यायो ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले घटनाको विस्तृत अनुसन्धान सुरु गरेको छ । प्राधिकरणका अधिकारीहरूले हावाहुरी र खराब मौसमले विद्युतीय पूर्वाधारमा पार्ने जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै यस्ता घटना दोहोरिन नदिन पूर्वतयारी र सुरक्षा मापदण्ड बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन् । बर्खाअघि र हावाहुरीको मौसममा १३२ केभी जस्ता उच्च क्षमताका सबस्टेसन तथा प्रसारण लाइनहरूको नियमित मर्मतसम्भार र निरीक्षणलाई तीव्रता दिइनेछ । प्राधिकरणले संरचनाहरूको सुरक्षा अडिट गरी पूर्वाधार सुधारमा लगानी गर्ने योजना समेत बनाएको छ ।
लमहीस्थित १३२ केभी सबस्टेसन दाङ जिल्ला र पश्चिमतर्फका केही जिल्लाहरूमा विद्युत् वितरणका लागि महत्वपूर्ण केन्द्र मानिन्छ । यसले राष्ट्रिय ग्रिडबाट उच्च भोल्टेजको विद्युत् प्राप्त गरी त्यसलाई स्थानीय स्तरमा वितरणयोग्य भोल्टेजमा रूपान्तरण गर्दै विभिन्न फिडरमार्फत उपभोक्ताहरूसम्म पुर्याउँछ । यसको सुरक्षित सञ्चालनले यस क्षेत्रको आर्थिक गतिविधि र जनजीवनलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दछ ।
यस आगलागीको घटनाले विद्युतीय पूर्वाधारको संवेदनशीलता र प्राकृतिक विपत्तिको समयमा द्रुत तथा प्रभावकारी प्रतिकार्यको महत्व पुष्टि गरेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन थप सावधानी अपनाउने, प्रविधिमा सुधार गर्ने र पूर्वाधारको सुदृढीकरणमा जोड दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ । प्राधिकरण जनतालाई विश्वसनीय र सुरक्षित विद्युत् आपूर्ति प्रदान गर्न कटिबद्ध रहेको जनाएको छ ।
