बाढीबाट क्षतिग्रस्त नुवाकोट र रसुवामा आकाश र जमिनबाट देखिएका विनाशका दृश्य
गत भदौ १० गतेको भीषण बाढीले रसुवा र नुवाकोट जिल्लाका जनजीवनमा गम्भीर असर पुर्याएको छ। बीबीसीको एक टोलीले बाढी प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत र हवाई निरीक्षण गरी क्षतिको भयावहता, उद्धारका चुनौती तथा राहत वितरणको अवस्थाबारे विस्तृत रिपोर्टिङ गरेको छ। हेलिकप्टरबाट गरिएको अवलोकनमा नदीतटीय क्षेत्रमा ठूलो विनाश देखिएको छ भने पहाडी भेगका केही घरहरू तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित रहेका छन्।
हेलिकप्टरले भुइँ छाड्ने बित्तिकै विपद्ले जमिनमा निम्त्याएको कहालीलाग्दो अवस्था प्रत्यक्ष अनुभव गर्न सकिन्थ्यो। नेपाल-चीन सीमा क्षेत्रबाट सुरु भएको यस विनाशकारी बाढीले त्रिशूली नदीको किनारामा रहेका कैयौँ बस्तीहरूलाई बगाएको थियो। पहाड र खोँच हुँदै हेलिकप्टरमा उडिरहँदा, कैयौँ स्थानमा घरहरू पुरिएको र नदीकिनार सेताम्मे गेग्र्यानले ढाकिएको हृदयविदारक दृश्य देखिएको थियो। कुनै ठाउँमा बस्तीको नामोनिशान मेटिएको थियो भने कतिपय स्थानमा भग्नावशेष मात्र बाँकी थिए।
विद्युत् आयोजनाका सुरुङमा जारी उद्धार प्रयास
तस्बिर स्रोत, बीबीसी/श्रीजना श्रेष्ठ
केही मिनेटको हवाई यात्रापछि हामी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणद्वारा छ वर्षअघि सञ्चालनमा ल्याइएको माथिल्लो त्रिशूली ‘ए’ जलविद्युत् परियोजना क्षेत्रमा पुगेका थियौँ। बाढीले क्षतिग्रस्त बनाएको यस परियोजनाको सुरुङको मुख खोल्ने प्रयासमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, विद्युत् प्राधिकरणका प्राविधिक जनशक्ति र अन्य सुरक्षा निकायहरू अहोरात्र खटिएका थिए। घटनास्थलमा एक्स्कभेटर, डोजर र ढुङ्गा फुटाउने उपकरणहरूले चर्को आवाजका साथ काम गरिरहेका थिए। बाढीले थुपारेको लेदो र विशाल चट्टानका कारण सुरुङभित्र प्रवेश गर्न निकै चुनौतीपूर्ण देखिएको थियो। सुरक्षाकर्मी तथा प्राविधिक टोली अँध्यारो केबल टनेलबाहिरबाट मूल सुरुङभित्र प्रवेशको मार्ग प्रशस्त गर्न अथक प्रयासमा जुटेका थिए। यो रिपोर्ट तयार पार्दासम्म सोही सुरुङबाट दुई जनाको सकुशल उद्धार भइसकेको जानकारी प्राप्त भएको छ।
हेलिकप्टरबाट नेपाल-चीन सीमा क्षेत्रको एक झलक पनि देखियो, जहाँ विशाल भूभाग माटोको थुप्रोले पुरिएको थियो। यो दृश्यले बाढीको विनाशकारी क्षमतालाई स्पष्ट पार्दथ्यो। अलि तल टिमुरे क्षेत्रमा पनि बाढीले ल्याएको कहालीलाग्दो अवस्था देखिन्थ्यो; ढलेका घरहरू र पल्टिएका बसहरूले बाढीको बेग र त्यसले पुर्याएको क्षतिको भयावहता दर्शाउँथे। भौगोलिक रूपमा अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण पहाडी भूभागको बीचबाट लगातार हेलिकप्टर उडाएर पाइलटहरूले विषम परिस्थितिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेका थिए।
नुवाकोट र रसुवामा देखिएका यी दृश्यहरूले प्राकृतिक विपद्को भयावह रूपलाई उजागर गरेका छन्। बाढीले भौतिक संरचनामा मात्र होइन, स्थानीय बासिन्दाको जनजीवन र जीविकोपार्जनमा पनि गहिरो प्रभाव पारेको छ। लाखौं मानिसहरूले यस विपद्प्रति चिन्ता व्यक्त गरे पनि, क्षतिको वास्तविक भयावहता र पुनर्निर्माण तथा पुनःस्थापनाका लागि आवश्यक दीर्घकालीन प्रयासहरू अझै बाँकी छन्। यस्ता दुर्लभ प्राकृतिक प्रकोपका अनुभवहरूबाट पाठ सिक्दै भविष्यमा यस्ता विपद्को सामना गर्न पूर्वतयारी र प्रतिकार्य संयन्त्रलाई सुदृढ बनाउनु अपरिहार्य देखिन्छ।
