९ असोज, जनकपुरधाम । जनकपुरधाममा गुठीको अतिक्रमित भनिएको जग्गा खाली गराउने सरकारी अभियानविरुद्ध स्थानीय बासिन्दा आन्दोलित भएका छन् । गुठीकुट्टी घरजग्गा व्यवस्थापन संघर्ष समितिले जनकपुरधामका विभिन्न क्षेत्रमा बृहत् प्रदर्शन गर्दै सरकारी निकायहरूको ध्यानाकर्षण गराएको छ । संघर्ष समितिले गुठी संस्थान, जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका र जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा ज्ञापनपत्र बुझाउँदै तत्काल अभियान रोकी आफ्ना माग सम्बोधन गर्न आग्रह गरेको छ ।
गुठीको जग्गा खाली गराउने अभियानले हजारौं घरपरिवारमा त्रास फैलाएको समितिको भनाइ छ । संघर्ष समितिका अध्यक्ष सन्तोष साहका अनुसार जनकपुरधामको गुठी र कुट्टीको जग्गामा करिब ३० देखि ३५ हजार मानिस पुस्तौंदेखि घर बनाएर बसोबास गर्दै आएका छन् । उनीहरूले पुर्ख्यौली सम्पत्तिका रूपमा उपभोग गर्दै आएको जग्गालाई सरकारले एकतर्फी रूपमा ‘अतिक्रमित’ भनी तोडफोडको तयारी गरिरहेकोमा समितिले आपत्ति जनाएको छ ।
अध्यक्ष साहले विगतमा पनि सरकारलाई पटकपटक ज्ञापनपत्र बुझाई आफ्नो समस्याबारे जानकारी गराइएको तर सुनुवाइ नभएको गुनासो गरे । सरकारले वास्तविक तथ्यांक संकलन नगरी हचुवाका भरमा आफूहरूलाई अतिक्रमणकारीको बिल्ला भिराई विस्थापित गर्न खोजेको उनको आरोप छ । यस्तो गैरजिम्मेवारपूर्ण कार्यको प्रतिवादमा आफूहरू आन्दोलनमा उत्रन बाध्य भएको साहले बताए ।
संघर्ष समितिको प्रमुख मागमा गुठीको जग्गामा बसोबास गरिरहेका व्यक्तिहरूको यकिन तथ्यांक संकलन गरी वास्तविक जग्गा पहिचान गर्नुपर्ने रहेको छ । त्यसपछि, सरकारले उचित मुआब्जा दिएर उक्त जग्गालाई रैथानी नम्बरी (निजी स्वामित्व) मा परिणत गर्नुपर्ने माग गरिएको छ । पुस्तौंदेखि बसोबास गर्दै आएका नागरिकको बसोबासको अधिकार सुनिश्चित गरिनुपर्नेमा समितिले जोड दिएको छ ।
गुठी जग्गाको व्यवस्थापन नेपालमा लामो समयदेखि जटिल मुद्दा बन्दै आएको छ । धार्मिक तथा परोपकारी उद्देश्यले स्थापित गुठीका जग्गाहरूमा विभिन्न समयमा कमजोर प्रशासनिक नियन्त्रण र नीतिगत अस्पष्टताका कारण ठूलो संख्यामा अनौपचारिक बसोबासहरू विकसित भएका छन् । जनकपुरधामको यो समस्या त्यसैको एक बृहत् उदाहरण हो, जहाँ हजारौं परिवारको भविष्य जोखिममा परेको छ ।
यस अभियानलाई मानवीय संवेदनशीलता र कानुनी प्रक्रियाको पालना गर्दै समाधान खोज्न आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरूले औंल्याएका छन् । अध्यक्ष साहले सरकारले आफ्ना माग सम्बोधन नगरे र बलपूर्वक अतिक्रमित जग्गा खाली गराउने प्रयास गरे त्यसको सशक्त प्रतिवाद गरिने र अझ ठूलो आन्दोलनमा उत्रने चेतावनी दिएका छन् । यसले जनकपुरधाममा गुठी जग्गा विवाद थप जटिल बन्ने संकेत देखिएको छ ।
