भोटेकोशीको बाढीले नुवाकोटमा भयावह क्षति, उद्धार कार्य जारी
हालैको भारी वर्षाका कारण भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले नुवाकोट जिल्लाको तटीय क्षेत्रमा व्यापक क्षति पुऱ्याएको छ। विदुर, देवीघाट र ढुंगेबजारलगायतका प्रमुख बस्ती तथा बजार क्षेत्रमा बाढी पसेर ठूलो जनधनको क्षति भएको छ। यस प्राकृतिक विपद्का कारण हजारौँ मानिस विस्थापित भएका छन् भने जनजीवन पूर्णरुपमा अस्तव्यस्त बनेको छ। सुरक्षाकर्मी र स्थानीय स्वयंसेवकहरूको संयुक्त प्रयासमा प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत कार्य तीव्र रुपमा जारी राखिएको छ।
बाढीले विदुर नगरपालिका, लिखु गाउँपालिका र सूर्यगढी गाउँपालिकाका तटीय क्षेत्रमा रहेका सयौँ घरहरू बगाएको वा पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त बनाएको छ। नदी किनारमा रहेका खेतीयोग्य जमिन, पशुपक्षी र भौतिक पूर्वाधारमा समेत बाढीले ठूलो नोक्सानी पुऱ्याएको छ। स्थानीय प्रशासनका अनुसार, बाढीले कटान गरेका सडक र पुलका कारण यातायात सेवा अवरुद्ध भएको छ, जसले गर्दा उद्धार सामग्री पुऱ्याउन कठिनाइ भएको छ। देवीघाटस्थित धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थलहरूमा पनि बाढीले क्षति पुऱ्याएको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
भोटेकोशी नदीमा केही दिनदेखि परेको अविरल वर्षा र माथिल्लो भेगमा गएको सम्भावित पहिरोका कारण नदीको जलस्तर अकस्मात् बढेको थियो। सामान्य अवस्थामा शान्त देखिने भोटेकोशीको रौद्र रूपले स्थानीय बासिन्दालाई त्रासित बनाएको छ। बाढीको तीव्र बहाव र उच्च जलस्तरले गर्दा मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सर्ने पर्याप्त समय नमिलेको स्थानीयले बताएका छन्। यसअघि पनि यस क्षेत्रमा बाढीको जोखिम उच्च रहेको भन्दै सतर्कता अपनाउन भनिए पनि यसपटकको बाढीको मात्रा अप्रत्याशित रहेको स्थानीय प्रशासनको भनाइ छ।
नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनासहितका सुरक्षाकर्मीहरू स्थानीय बासिन्दा र विभिन्न गैरसरकारी संस्थाका स्वयंसेवकहरूसँग मिलेर उद्धार कार्यमा खटिएका छन्। डुबेका घरहरूबाट मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने, हराइरहेका व्यक्तिको खोजी गर्ने र प्राथमिक उपचार सेवा प्रदान गर्ने कार्य भइरहेको छ। प्रभावित क्षेत्रहरूमा पाल, खाद्यान्न र पानीलगायतका अत्यावश्यक सामग्रीहरू पुऱ्याउने प्रयास भइरहेको छ। दुर्गम क्षेत्रमा फसेका मानिसहरूलाई हेलिकप्टरबाट समेत उद्धार गर्ने तयारी भइरहेको सम्बन्धित अधिकारीहरूले बताएका छन्।
बाढीका कारण विस्थापित भएका हजारौँ परिवार अहिले खुला आकाशमुनि वा अस्थायी शिविरहरूमा बस्न बाध्य छन्। खाद्यान्न, शुद्ध पिउने पानी र स्वास्थ्य सेवाको अभावले गर्दा उनीहरूको जीवन झनै कष्टकर बनेको छ। सरुवा रोगको प्रकोप फैलिने जोखिम पनि बढेको स्वास्थ्यकर्मीहरूले चेतावनी दिएका छन्। बाढीले कृषि भूमि बगाउँदा आगामी दिनमा खाद्यान्न संकट निम्तिन सक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ। दीर्घकालीन पुनर्वास र पुनर्निर्माणका लागि तत्काल सरकारी पहलको आवश्यकता देखिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय नुवाकोटले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा आपतकालीन बैठक बसी क्षतिको विवरण संकलन गर्न र राहत वितरणलाई प्रभावकारी बनाउन विभिन्न समितिहरू गठन गरेको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले पनि बाढी प्रभावित क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी लिएको र आवश्यक सहयोगका लागि निर्देशन दिएको बुझिएको छ। गृहमन्त्रालयले विपद् व्यवस्थापनमा कुनै कसर बाँकी नराख्न सबै निकायलाई निर्देशन दिएको छ।
भोटेकोशीको बाढीले नुवाकोटमा पुऱ्याएको क्षति भयावह छ र यसको पूर्ण मूल्यांकन हुन बाँकी छ। यस विपद्को घडीमा सबै सरोकारवाला निकाय, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्था र सर्वसाधारण नागरिकबाट सहयोगको अपेक्षा गरिएको छ। विस्थापित परिवारको तत्कालको आवश्यकता पूरा गर्न र दीर्घकालीन पुनर्निर्माणका लागि एकीकृत र समन्वयात्मक प्रयास अपरिहार्य देखिन्छ।
