काठमाडौं उपत्यका पछिल्लो समय ग्यास अभावको गम्भीर चपेटामा परेको छ। चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा एलपी ग्यास आपूर्तिमा देखिएको असहजताले उपभोक्ताको दैनिकी कष्टकर बनाएको छ। राजधानीका विभिन्न स्थानमा, विशेषगरी अनामनगरस्थित नेपाल ग्यासको डिलरअगाडि, सडक किनारमा साङ्लोले बाँधेर राखिएका खाली सिलिन्डरको लामले उपभोक्ताको निराशा र बाध्यता झल्काउँछ। यो दृश्यले नियमित आपूर्ति र अभाव नभएको भन्ने सरकारी दाबीमाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
उपभोक्ताहरूले हप्तौँदेखि खाली सिलिन्डर डिलरमा छोडेर पालो कुरिरहेका छन्; कतिपयले त महिना दिनभन्दा बढी समयदेखि राखेको गुनासो गरेका छन्। सडकमा सिलिन्डर राख्दा सुरक्षा जोखिम भए पनि, भरिएको सिलिन्डर पाउने झिनो आशामा उनीहरू यो बाध्यता स्वीकार गर्न विवश छन्। चाडपर्वको मुखमा इन्धनको जोहो गर्न सर्वसाधारणले भोग्नुपरेको सास्ती अकल्पनीय छ। खाली सिलिन्डर राखिएको ठाउँमा समय-समयमा गएर अवस्था बुझ्ने उपभोक्ताहरूको भीडले उनीहरूको हताशा उजागर गर्छ।
सरकार र विशेषगरी नेपाल आयल निगमले विगत लामो समयदेखि ग्यास आपूर्ति सामान्य रहेको र बजारमा अभाव नरहेको दाबी गर्दै आएको छ। तर, उपभोक्ताको अनुभव भने ठिक विपरीत छ। डिलरहरूमा ग्यास नपाइने, पाइहाले पनि सीमित वितरण हुने र घण्टौँ लाम लागेर पनि खाली हात फर्कनुपर्ने अवस्थाले सरकारी दाबीलाई खण्डित गरेको छ। यसले उपभोक्तामा सरकारी निकायप्रतिको विश्वास घटाएको छ र कालोबजारीले प्रश्रय पाएको गुनासो छ।
ग्यास अभावलाई मुग्लिङ–काठमाडौं सडक खण्डमा भएको पहिरोले थप चर्काएको छ। यो सडक देशको मुख्य लाइफलाइन भएकाले इन्धनलगायत अत्यावश्यक वस्तुको ढुवानीमा प्रत्यक्ष असर परेको छ। सडक बन्द हुँदा ग्यास बुलेटहरूको आवागमनमा ढिलाइ भएको छ। वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्दा ढुवानी लागत र समय दुवै बढ्ने भएकाले उपत्यकामा ग्यास आपूर्ति थप प्रभावित बनेको छ। चाडपर्वमा खपत बढ्नु र भारतीय नाकामा असहजता देखिनुले पनि समस्या जटिल बन्दै गएको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
ग्यास अभावले सर्वसाधारणको दैनिकीमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ। खाना पकाउन समस्या भएपछि कतिपयले बिजुलीको प्रयोग बढाएका छन् भने कतिपयले दाउरा वा गुइँठाजस्ता परम्परागत इन्धन प्रयोग गर्न थालेका छन्। यसले स्वास्थ्य र वातावरणमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। साना होटल तथा रेस्टुरेन्ट व्यवसायीहरूलाई पनि ग्यास अभावले व्यवसाय सञ्चालनमा कठिनाइ भएको छ, जसले समग्र आर्थिक क्रियाकलापमा सुस्तता ल्याएको छ।
यस विषम परिस्थितिमा सरकारले ग्यास आपूर्ति सहज बनाउन तत्काल ठोस कदम चाल्नु अपरिहार्य देखिन्छ। अल्पकालीन र दीर्घकालीन दुवै उपाय अपनाई आपूर्ति प्रणालीलाई सुदृढ बनाउनु जरुरी छ। मुग्लिङ–काठमाडौं सडक मर्मतलाई प्राथमिकता दिनु, भारतसँग समन्वय बढाउनु, र उपभोक्तामाझ पारदर्शी जानकारी प्रवाह गर्नु अहिलेको आवश्यकता हो। चाडपर्वको बेला उपभोक्ताले आफ्नो घरमा शान्तिपूर्वक खाना पकाउन पाउने सुनिश्चितता सरकारले तत्काल गर्नुपर्छ।
