रसुवागढीको सुरुङमा कोही फेला नपरेपछि उद्धारकर्ताहरू फर्किए
रसुवागढी जलविद्युत् आयोजना (आरएचपीएल) को सुरुङभित्र मानिस फसेको आशंकामा चलाइएको विस्तृत खोजी अभियान निष्कर्षविहीन टुङ्गिएको छ। नेपाली सेनाको नेतृत्वमा खटिएको उद्धार टोलीले सुरुङको गहन जाँचपश्चात् कोही पनि फेला नपरेपछि फिर्ता भएको जनाएको छ। यससँगै रसुवागढीको सुरुङभित्र कुनै पनि व्यक्ति फसेको भन्ने प्रारम्भिक अनुमान निराधार साबित भएको छ।
गत बुधबार भोटेकोशी नदीमा आएको भिषण बाढीले रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनासहित यस क्षेत्रका विभिन्न पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। बाढीको उच्च बहावले आयोजनाको पहुँचमार्ग र केही संरचनाहरू बगाउनुका साथै सुरुङमा लेदो, माटो र ढुङ्गा पसेको थियो। बाढी आए लगत्तै सुरुङभित्र केही मजदुर वा कर्मचारी फसेको हुन सक्ने प्रारम्भिक जानकारी तथा स्थानीयको अनुमानका आधारमा खोजी कार्य सुरु गरिएको थियो।
नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र स्थानीय उद्धारकर्मीसहितको संयुक्त टोलीले विगत केही दिनदेखि सुरुङभित्र प्रवेश गरी खोजी गरिरहेको थियो। आधुनिक उपकरण र प्रविधिको प्रयोग गरी सुरुङको प्रत्येक भागमा सूक्ष्म जाँच गरिए पनि कुनै पनि व्यक्तिको उपस्थिति नभेटिएको सेनाले पुष्टि गरेको छ। उद्धार टोलीका अनुसार सुरुङभित्रको अवस्था निकै जटिल थियो, लेदो, पानी र भत्किएका संरचनाका कारण खोजी कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको थियो। उद्धारकर्मीहरूले उच्च जोखिम मोलेर सुरुङको अन्तिम बिन्दुसम्म पुगेर अनुसन्धान गरेका थिए।
भोटेकोशी र त्यसपछि तल्लो भेगमा रहेको त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र धादिङलगायतका जिल्लाका दर्जनौं जलविद्युत् आयोजनाहरूमा कार्यरत सयौं व्यक्ति बेपत्ता भएका छन्। सरकारी निकायहरूले दिएको जानकारीअनुसार हालसम्म सम्पर्कविहीन हुनेहरूको यकिन संख्या पत्ता लाग्न सकेको छैन, तर यो संख्या अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। बाढीले विद्युत् आयोजनाका संरचना, पहुँचमार्ग, कार्यालय भवन र कर्मचारी आवासगृहहरूमा व्यापक क्षति पुर्याएको छ, जसका कारण अर्बौं रुपैयाँ बराबरको भौतिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
सरकारले बेपत्ताको खोजी तथा राहतका लागि उच्चस्तरीय संयन्त्र परिचालन गरेको छ। तर, निरन्तरको वर्षा, पहिरो र नदीको बढ्दो बहावका कारण उद्धार तथा राहत कार्यमा अवरोध सिर्जना भइरहेको छ। दुर्गम स्थानहरूमा पुग्न कठिनाई हुनुका साथै सञ्चार सम्पर्क विच्छेदले पनि वास्तविक अवस्था पत्ता लगाउन र उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिन चुनौती थपेको छ। धेरै प्रभावित क्षेत्रमा हेलिकप्टरबाट पनि पहुँच पुग्न सकेको छैन।
रसुवागढी जलविद्युत् आयोजना राष्ट्रिय गौरवको आयोजना मध्ये पर्दछ, जसले देशको ऊर्जा सुरक्षामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यस क्षेत्रमा रहेका अन्य जलविद्युत् आयोजनाहरू पनि देशको अर्थतन्त्र र विकासका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छन्। यी आयोजनाहरूमा भएको क्षतिले ऊर्जा उत्पादनमा असर पर्ने र पुनर्निर्माणका लागि ठूलो आर्थिक भार पर्ने देखिन्छ, जसको असर लामो समयसम्म रहनेछ।
रसुवागढीको सुरुङमा कोही नभेटिए पनि बाढीका कारण बेपत्ता भएका सयौंको खोजी कार्य देशभर जारी छ। यस प्राकृतिक विपत्तिले पुर्याएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिको पूर्ण विवरण आउन अझै केही समय लाग्नेछ। सरकारले बेपत्ताको खोजी, घाइतेको उपचार र प्रभावित क्षेत्रको पुनर्निर्माणलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ, साथै अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगका लागि पनि अपिल गरेको छ।
