काठमाडौं : प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा फसेका नागरिकहरूको उद्धार कार्य तीव्र रूपमा जारी रहेको जानकारी दिनुभएको छ। सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री दाहालले हालसम्म २७९ जनाको सफल उद्धार भइसकेको पुष्टि गर्नुभएको हो। उहाँले यस प्राकृतिक विपत्तिबाट सिर्जित विषम परिस्थितिमा सरकारको सम्पूर्ण ध्यान प्रभावित क्षेत्रमा केन्द्रित रहेको र उद्धार तथा राहतका लागि कुनै पनि कसर बाँकी नराखिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ।
उद्धार कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउन नेपाली सेनाको नेतृत्वमा भारतीय र चिनियाँ विशेषज्ञ टोलीहरू समेत परिचालन गरिएको प्रधानमन्त्री दाहालले बताउनुभएको छ। यी विशेषज्ञहरूले उद्धार कार्यमा प्राविधिक सहयोग प्रदान गरिरहेका छन्। दुर्गम र जोखिमपूर्ण मानिने जलविद्युत् आयोजनाका कार्यस्थलहरूमा फसेका नागरिकहरूको जीवन रक्षाका लागि विशेष तालिमप्राप्त उद्धार टोलीहरू खटाइएका छन्। प्रधानमन्त्री दाहालले आफ्नो फेसबुक पोस्टमा उल्लेख गर्नुभएको छ, “विभिन्न जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा फस्नुभएका २७९ जना मानिसको उद्धार भइसकेको छ भने बाँकी क्षेत्रमा नेपाली सेनाले उद्धारको प्रयास निरन्तर जारी राखेको छ।” यसबाट अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय र राष्ट्रिय क्षमताको सदुपयोगमा सरकारले जोड दिएको स्पष्ट देखिन्छ।
भोटेकोशी नदीमा आएको अकस्मातको बाढीले सिन्धुपाल्चोक लगायतका नदी तटीय क्षेत्रमा अप्रत्याशित र व्यापक क्षति पुर्याएको छ। यस विपत्तिले विशेषगरी यस क्षेत्रमा निर्माणाधीन तथा सञ्चालित जलविद्युत् आयोजनाहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित पारेको छ। बाढीको उच्च बहावले आयोजनाका भौतिक संरचना, उपकरण र पहुँच मार्गहरूमा गम्भीर क्षति पुर्याएको छ, जसका कारण त्यहाँ कार्यरत प्राविधिक कर्मचारीहरू, मजदुरहरू र स्थानीय बासिन्दाहरू ठूलो जोखिममा परेका छन्। पहाडी भूभागको जटिलता र नदीको अनियन्त्रित बहावका कारण उद्धार कार्य अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। प्रतिकूल मौसम र भौगोलिक कठिनाइका बाबजुद पनि सुरक्षाकर्मी तथा उद्धारकर्मीहरूले उच्च साहसका साथ काम गरिरहेका छन्।
प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिनका लागि व्यापक मात्रामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। प्रधानमन्त्री दाहालका अनुसार, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका गरी कुल १८,७०८ जना सुरक्षाकर्मीलाई खटाइएको छ। यो संख्याले सरकारले विपत्तिको सामनाका लागि अपनाएको गम्भीरता र वृहत् तयारीलाई स्पष्ट रूपमा झल्काउँछ। यी तीनवटै सुरक्षा निकायहरूले उच्चस्तरीय समन्वयका साथ काम गर्दै प्रभावित क्षेत्रमा फसेका मानिसहरूको खोजी, उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण, प्रारम्भिक स्वास्थ्य परीक्षण र आवश्यक उपचार लगायतका कार्यहरू गरिरहेका छन्। आधुनिक हेलिकप्टर र अन्य उपकरणहरूको प्रयोग गरी जोखिमपूर्ण र दुर्गम स्थानबाट मानिसहरूलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गरिँदैछ।
प्रधानमन्त्री दाहालले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल राहत सामग्री पुर्याउन, पीडितहरूलाई अस्थायी आश्रयस्थलको व्यवस्था मिलाउन र दीर्घकालीन पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक योजना तर्जुमा गर्न समेत सम्बन्धित सबै निकायहरूलाई कडा निर्देशन दिनुभएको छ। उद्धार गरिएका व्यक्तिहरूलाई सुरक्षित शिविरहरूमा राखी उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण र अन्य आधारभूत आवश्यकताहरूको व्यवस्था मिलाइएको छ। सरकारले मानवीय क्षतिलाई यथासम्भव न्यूनीकरण गर्दै भौतिक पूर्वाधारको पुनर्निर्माणमा समेत उत्तिकै ध्यान दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। भविष्यमा यस्ता प्राकृतिक विपत्तिबाट हुने क्षतिलाई कम गर्नका लागि पूर्वतयारी, विपद् जोखिम न्यूनीकरणका उपायहरू र सशक्त प्रतिकार्य प्रणालीको विकासमा जोड दिइने सरकारको स्पष्ट योजना रहेको छ।
