हुण्डी कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा १९ लाख रुपैयाँसहित एक जना रसुवाबाट पक्राउ
काठमाडौं। प्रहरीले अवैध हुण्डी कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा रसुवाबाट करिब २० लाख नेपाली रुपैयाँसहित एक जनालाई पक्राउ गरेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाको टोलीले गोसाईकुण्ड गाउँपालिका-६ धुन्चे बजारस्थित पासाङ ल्हामु राजमार्गमा गरिएको नियमित जाँचका क्रममा सो रकम बरामद गरेको हो। पक्राउ पर्नेमा रसुवा गोसाईकुण्ड-३ स्थायी घर भएका ३५ वर्षीय मिङमार छिरिङ गुरूङ रहेका छन्।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाका अनुसार, स्याफ्रुवेशीबाट काठमाडौंतर्फ आउँदै गरेको ना १ ज ४८०७ नम्बरको भाडाको सुमो गाडीलाई जाँच गर्दा गुरूङको साथबाट उक्त रकम फेला परेको थियो। प्रहरी निरीक्षक राजु शाहले दिएको जानकारीअनुसार, गुरूङले बोकेको झोलाभित्र विशेष तरिकाले लुकाइएको अवस्थामा १ हजार, ५ सय र १०० रुपैयाँका नोट गरी कुल १९ लाख ५२ हजार १०० रुपैयाँ बरामद भएको हो। प्रारम्भिक अनुसन्धानमा यो रकम हुण्डी कारोबारसँग सम्बन्धित रहेको आशंका गरिएको छ।
हुण्डी एक अनौपचारिक, अवैध र समानान्तर बैंकिङ प्रणाली हो जसले औपचारिक बैंकिङ च्यानलहरूलाई बाइपास गर्छ। नेपालमा हुण्डी कारोबारलाई गैरकानुनी मानिन्छ किनभने यसले राज्यलाई राजस्व नोक्सानी गराउनुका साथै सम्पत्ति शुद्धीकरण, आतंकवादमा वित्तीय सहयोग र अन्य अवैध गतिविधिहरूलाई प्रोत्साहन गर्छ। नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ र विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ लगायतका कानुनहरूले यस्तो कारोबारलाई बर्जित गरेका छन् र यसमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कडा कारबाहीको व्यवस्था गरेका छन्।
पक्राउ परेका गुरूङमाथि अहिले जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाले थप अनुसन्धान गरिरहेको छ। प्रहरीका अनुसार, बरामद भएको रकमको स्रोत र यसको गन्तव्यबारे पत्ता लगाउन विभिन्न कोणबाट छानबिन भइरहेको छ। हुण्डी कारोबारमा संलग्न व्यक्ति वा समूहको पहिचान गर्ने कार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ। यस घटनाले नेपालमा अझै पनि अवैध वित्तीय कारोबारको जालो सक्रिय रहेको संकेत गर्दछ, जसले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पुर्याइरहेको छ।
अवैध हुण्डी कारोबारले रेमिट्यान्सलाई औपचारिक माध्यमबाट भित्र्याउन बाधा पुर्याउँछ, जसले गर्दा देशले विदेशी मुद्रा आर्जनमा ठूलो क्षति बेहोर्नुपर्छ। यस्ता कारोबारहरूले प्रायः कर छली र अवैध धनलाई वैध बनाउने कार्यमा सहयोग पुर्याउने भएकाले सरकारले यसको नियन्त्रणका लागि विशेष अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ। प्रहरीले अवैध वित्तीय कारोबार नियन्त्रणका लागि देशभर उच्च निगरानी बढाइएको र यस्ता कार्यमा संलग्न जोसुकैलाई पनि कानुनबमोजिम कारबाही गरिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
यो गिरफ्तारी हुण्डी नियन्त्रणका लागि प्रहरीले चालेको पछिल्लो कदम हो। यसअघि पनि विभिन्न स्थानबाट ठूलो परिमाणको हुण्डी रकम र यसमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरिएको थियो। नेपालको बैंकिङ प्रणालीलाई बलियो बनाउन र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई स्वस्थ राख्नका लागि यस्ता अवैध कारोबारलाई पूर्ण रूपमा निरुत्साहित गर्नु आवश्यक रहेको विज्ञहरू बताउँछन्। प्रहरीले यस प्रकरणमा थप संलग्न व्यक्तिहरूको खोजी जारी राखेको छ र आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाइने जनाएको छ।
