जेठ ७, २०८३ बिहीबार १६:१६:२१
इरान: इरानले आफ्नो सैन्य-औद्योगिक आधारको पुनर्निर्माण कार्य अपेक्षा गरिएभन्दा द्रुत गतिमा अघि बढाइरहेको अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले दाबी गरेका छन्। यस क्रममा इरानले ड्रोन उत्पादन पुनः सुरु गरिसकेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्, जसले मध्यपूर्वमा नयाँ सुरक्षा चुनौती खडा गरेको छ।
अमेरिकी गुप्तचर मूल्यांकनसँग नजिकका दुई स्रोतले सीएनएनलाई दिएको जानकारी अनुसार, इरानले अप्रिलको सुरुमा लागू भएको छ-हप्ते युद्धविरामको अवधिमै आफ्नो केही ड्रोन उत्पादन क्षमता पुनः सञ्चालनमा ल्याइसकेको छ। यो विकासले अमेरिका र इजरायलद्वारा गरिएको पूर्व आक्रमणहरूबाट क्षतिग्रस्त भएका इरानी सैन्य क्षमताहरूको पुनर्निर्माण कार्य तीव्र गतिमा भइरहेको स्पष्ट संकेत दिएको छ। यस किसिमको द्रुत पुनरुत्थानले इरानको सैन्य लचिलोपन र पश्चिमी प्रतिबन्ध तथा सैन्य कारबाहीको बाबजुद पनि आफ्नो सैन्य शक्ति कायम राख्ने उसको दृढ संकल्पलाई उजागर गर्दछ। यसले मध्यपूर्वको सुरक्षा परिदृश्यमा थप अस्थिरता ल्याउन सक्ने चिन्ता बढाएको छ।
सीएनएनसँग कुरा गर्ने चार फरक स्रोतका अनुसार, अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले इरानले आफ्नो सैन्य क्षमतालाई प्रारम्भिक अनुमानभन्दा धेरै तीव्र गतिमा पुनर्निर्माण गरिरहेको निष्कर्ष निकालेका छन्। यस पुनर्निर्माण कार्यले ध्वस्त भएका मिसाइल साइटहरू, प्रक्षेपण प्रणालीहरू र अन्य प्रमुख हतियार उत्पादन क्षमताहरूको पुनःस्थापनालाई समेत समेटेको छ, जुन हालैका द्वन्द्वहरूमा लक्षित गरी नष्ट गरिएका थिए। गुप्तचर स्रोतहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यदि अमेरिकी राष्ट्रपतिले पुनः इरानमाथि सैन्य कारबाही वा बमबारी अभियान सुरु गरे भने पनि, पुनर्स्थापित क्षमतासहितको इरान क्षेत्रीय सहयोगीहरूका लागि अझै पनि एक ठूलो र तत्काल खतराको रूपमा रहनेछ। यस घटनाक्रमले अमेरिका-इजरायलको संयुक्त आक्रमणले इरानको सैन्य क्षमतालाई दीर्घकालीन रूपमा कति कमजोर पारेको थियो भन्ने सुरुवाती दाबीहरूमाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ, जसले भविष्यका सैन्य रणनीतिहरूको प्रभावकारितामा समेत शंका उत्पन्न गराएको छ।
यद्यपि विभिन्न हतियार प्रणालीहरूको उत्पादन पुनः सुरु गर्न लाग्ने समय फरक-फरक हुने भए पनि, केही अमेरिकी गुप्तचर अधिकारीहरूको अनुमान अनुसार इरानले आफ्नो ड्रोन आक्रमण क्षमतालाई पूर्ण रूपमा करिब छ महिनाभित्रै पुनः स्थापित गर्न सक्नेछ। एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले नाम उल्लेख नगरिकन बताए अनुसार, “गुप्तचर समुदायले इरानको पुनर्निर्माणका लागि अनुमान गरेका सबै समय सीमालाई तेहरानले पार गरिसकेको छ।” यो तीव्र विकासले वाशिंगटन र यसका सहयोगीहरूका लागि नयाँ नीतिगत चुनौतीहरू खडा गरेको छ। यसले इरानलाई थप सैन्य दबाब दिने कि कूटनीतिक समाधान खोज्ने भन्ने विषयमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।
इरानको बढ्दो ड्रोन क्षमता क्षेत्रीय सहयोगी राष्ट्रहरू, विशेषगरी इजरायल र खाडी मुलुकहरूका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय बनेको छ। यदि यस क्षेत्रमा पुनः युद्ध सुरु भएमा, इरानले आफ्नो आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त मिसाइल उत्पादन क्षमतालाई पुनःस्थापित ड्रोन आक्रमण क्षमतासँग जोडेर प्रयोग गर्न सक्नेछ। यी दुई प्रणालीको समन्वयले इजरायल र खाडीका प्रमुख रणनीतिक स्थलहरूमाथि आक्रमणको दायरालाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्नेछ। यसले भविष्यमा हुने कुनै पनि द्वन्द्वमा इरानी खतराको प्रकृतिलाई अझ जटिल बनाउनेछ र पश्चिमी सैन्य योजनाकारहरूलाई नयाँ एवं अप्रत्याशित चुनौती प्रस्तुत गर्नेछ, जसको सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय थप सतर्क रहनुपर्ने देखिन्छ।
