प्रतिनिधिसभाका नवनिर्वाचित सांसदहरूको शपथग्रहणसँगै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले संसद् तथा सरकारमा कसरी प्रस्तुत हुनेछ भन्नेबारे चासो बढेको छ। गत आमचुनावबाट प्रतिनिधिसभामा सबैभन्दा ठूलो दलका रूपमा उदाएको रास्वपाले जनअपेक्षाअनुरूप जिम्मेवारीपूर्वक अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। रास्वपाका प्रवक्ता तथा सांसद मनीष झाले बीबीसीलाई जानकारी दिँदै पार्टीले फरक ढङ्गले काम गर्ने तयारी गरेको बताए।
गत भदौको ‘जेन जी विद्रोह’ पछि सम्पन्न आमचुनावमा रास्वपाले प्रभावशाली उपस्थिति जनाउँदै १८४ जना सांसदसहित संसद्मा ठूलो दल बनेको छ। यसअघि प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसका ३८, नेकपा एमालेका २५, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका १७, श्रम संस्कृति पार्टीका सात र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका चार सांसद रहेका छन् भने एक जना स्वतन्त्र सांसद छन्। झन्डै दुईतिहाइ बहुमतसहितको रास्वपाको आगामी कार्यशैलीमा अन्य दलको साथ र सहकार्य निर्भर हुने प्रतिपक्षी सांसदहरूको भनाइ छ।
अन्य दलभन्दा फरक हुने प्रतिबद्धता
स्थापित दलहरूको आकार खुम्च्याएर उदाएको रास्वपालाई फरक प्रमाणित गर्नुपर्ने बाध्यता राजनीतिक विश्लेषकहरू औंल्याउँछन्। स्वयं रास्वपाका नेताहरू यो स्वीकार गर्छन्। प्रवक्ता झाका अनुसार, मतदाताहरूले विगतका दलहरूले जनअपेक्षा पूरा गर्न नसकेकाले रास्वपालाई विश्वास गरी अवसर दिएका हुन्। रास्वपाले संसद् र सरकार दुवैमा फरक ढङ्गले प्रस्तुत हुनका लागि अभिमुखीकरण कार्यक्रमबाटै तयारी सुरु गरिसकेको छ। झाले सरकारका कामकारबाहीबारे खबरदारी गर्न सांसदहरूलाई निर्देशन दिइएको बताए। उपसभापति स्वर्णिम वाग्लेले सांसदहरूलाई सरकारप्रति कठोर बन्न आग्रह गर्दै सरकारले बाटो नबिराओस् भनेर सजग गराउन जोड दिएका छन्। यो अभ्यास निरन्तर गरिने झाको भनाइ छ।
प्रतिपक्षको सम्मानजनक सहभागिता
नेपालको संसदीय इतिहासमा सत्तापक्षले गणितीय हिसाबले प्रतिपक्षलाई ‘पेलेर जाने’ आरोप लाग्दै आएको छ। झन्डै दुईतिहाइ बहुमत पाएको रास्वपाले कस्तो भूमिका खेल्छ भन्नेमा धेरैको ध्यान केन्द्रित छ। प्रवक्ता झाका अनुसार, रास्वपाले सहअस्तित्वको अभ्यासबमोजिम काम गर्न जोड दिएको छ र प्रतिपक्षको सम्मान गरिनेछ। सदनमा १८४ जना रहँदै गर्दा अन्य दलबाट ९३ जना सांसद रहेकोले उहाँहरूको अस्तित्वको सम्मान गर्ने, स्वीकार्यता र सहभागिता आफ्नो कर्तव्य भएको उनले बताए। सम्मानसहितको सहभागितामूलक राजनीतिक अभ्यास ठूलो दलको लोकतान्त्रिक चरित्र र अहिलेको समयको माग भएको उनको भनाइ छ।
विगतका गल्ती नदोहोर्याउने अठोट
अघिल्लो प्रतिनिधिसभामा सत्तापक्षले प्रतिपक्षलाई बेवास्ता गरेको रास्वपाका नेताहरूले बताउने गरेका थिए। अहिले भूमिका परिवर्तन भएको अवस्थामा विगतका गल्तीहरू नदोहोर्याउने झा बताउँछन्। उनले विगतमा पनि दलहरूको प्रचण्ड बहुमत आए पनि किन सम्हाल्न सकिएन र आवश्यकताअनुसारको काम किन गर्न सकेनन् भन्ने गल्ती नदोहोर्याउन कारणसहित चरित्रहरूको अध्ययन गर्नु पहिलो कर्तव्य भएको स्पष्ट पारे। विगतका दलहरूले पटकपटक पाएका गणितीय उपलब्धिहरू विफल भएका दृष्टान्तलाई बिर्सनु नहुने उनले सङ्केत गरे।
सरकारप्रति निर्मम खबरदारीको आह्वान
प्रवक्ता झाले आफ्ना सांसदसहित प्रतिपक्षी दलका सांसद, सञ्चारमाध्यम तथा नागरिक समाजलगायत सबै पक्षलाई सरकारप्रति खबरदारी गरिरहन आग्रह गरे। “निजी क्षेत्र, नागरिक समाज, पत्रकारिता र सदनलाई पनि सरकारप्रति कठोर हुनूस्, निर्मम भएर सबै कुराको मूल्याङ्कन गर्नूस् र स्वतन्त्र भएर अभिव्यक्ति दिनूस् भन्ने कुरा हामी राख्नेछौँ। त्यसको सुरुवात अभिमुखीकरणबाट भइसकेको पनि छ।”
कार्यनीति र व्यवहारमा केन्द्रित हुने
विगतमा बहुमत पाएका दलहरू दर्शन र परिकल्पनामा केन्द्रित भएकोमा रास्वपा कार्यनीति र रणनीतिमा केन्द्रित हुने झा बताउँछन्। “हाम्रो अहिलेको आवश्यकता जनजीविका र दिनचर्याका कुरामा केन्द्रित हुने हो,” उनले भने। “हामी पानीजहाज र मोनोरेलका कुरा गर्दैनौँ। सरकारी अड्डाहरूमा नागरिकले कसरी सर्वसुलभ र सम्मानजनक तरिकाले सेवासुविधा पाउनुहुन्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्छौँ।” लाइसेन्स समयमा उपलब्ध गराउने, सार्वजनिक सेवा सुलभ बनाउने र भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्नेजस्ता विषयलाई प्राथमिकता दिइने उनको भनाइ छ। भौतिक संरचनाहरूको निर्माण समयमै सकाउनेदेखि लगानीको वातावरण बनाउनेसम्मका विषय महत्त्वपूर्ण हुने उनले तर्क गरे। यी सबैका लागि पहिला आधारभूत क्षेत्रमा काम गर्ने र त्यतै केन्द्रित हुने, जुन रास्वपाको फरक चरित्र हुने झाको भनाइ छ।
प्रतिपक्षका अपेक्षा र सहकार्यको प्रस्ताव
प्रतिपक्षमा बस्ने बताइरहेका दलका सांसदहरूले आफूहरूको भूमिका रचनात्मक रहने बताएका छन्। दैलेखबाट निर्वाचित नेपाली कांग्रेसकी सांसद बासना थापाले सत्तापक्षलाई गुण र दोषका आधारमा विरोध वा समर्थन गर्ने बताइन्। “सरकारले उठाउने मुद्दाहरू कस्ता हुने छन्, त्यसका आधारमा हाम्रो साथ, समर्थन वा विरोध रहने छ,” थापाले भनिन्। मतदाताले दिएको आशा र भरोसाअनुसार रास्वपाले काम गरेमा साथ दिने उनको प्रतिबद्धता छ।
एमालेका युवा सांसद सुहाङ नेम्वाङले दलहरू आपसमा सहकार्य गरेर अगाडि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए। “प्रतिपक्ष र सत्तापक्ष सबै जनताका आवाज उठाउन र समग्र देश एवं जनताका हितमा काम गर्न, नीति तथा नियम पारित गर्नका लागि आएका छौँ,” नेम्वाङले भने। उनले देश र जनताका हितमा संवाद, सहकार्य र समन्वय गरेर अगाडि बढ्ने धारणा राखे। सत्तापक्षले आउँदा दिनमा चाल्ने कदम हेरेर आफूहरूको भूमिका निर्धारण हुने उनको भनाइ छ। “देश र जनतालाई हित हुने काममा हामी साथ दिन्छौँ। केही कमीकमजोरी भए रचनात्मक हिसाबले खबरदारी गर्ने काम गर्छौँ। संवाद र सहकार्य गरेरै अगाडि बढ्नुपर्यो।”
