तस्बिर स्रोत, Reuters
इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहूले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको आग्रहपछि इरानस्थित ग्यास खानीमा भविष्यमा थप हमला नगर्न आफ्नो देश तयार रहेको बताएका छन्। यद्यपि, इरानी नववर्ष ‘नोरूज’ का अवसरमा पनि इजरायलले राजधानी तेहरानमा हवाई हमला जारी राखेको छ। प्रत्युत्तरमा इरानले पनि बिहीवार राति जेरुसलेमलाई लक्षित गरी कैयौँ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ, जसले मध्यपूर्वमा तनावको अवस्थालाई अझ बढाएको छ।
नेतन्याहूले बिहीवार राति आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा इरान “तहसनहस” भइसकेको र अब युरेनियम संवर्धन गर्न वा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र निर्माण गर्न असमर्थ बनेको दाबी गरे। उनले डोनल्ड ट्रम्पलाई इरानसँगको युद्धमा आफूले तानेको भन्ने आरोपको खण्डन गर्दै इजरायलको कार्यक्षेत्र आफ्नै सुरक्षामा केन्द्रित रहेको बताए।
यसबीच, जेरुसलेम र इरानको राजधानी तेहरान दुवै ठाउँमा विस्फोटनका आवाज सुनिएको विवरण प्राप्त भएको छ। यसअघि इरानका विदेशमन्त्रीले आफ्नो देशमा थप आक्रमण भए त्यसको परिणाम असहनीय हुने कडा चेतावनी दिएका थिए। मध्यपूर्वका युएई, कुवेत, साउदी अरब र बहरेन लगायतका राष्ट्रहरूले पनि आफ्नो भूमिमा क्षेप्यास्त्र वा ड्रोन आक्रमण भएको पुष्टि गरेका छन्। कुवेतस्थित एउटा तेल प्रशोधन केन्द्रमा ड्रोन हमलाका कारण आगलागी भएको कुवेती सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले जानकारी दिएका छन्। अमेरिकी ह्यूमन राइट्स एक्टिभिस्ट न्यूज एजेन्सी (एचआरएएनए) का अनुसार, फेब्रुअरी २८ मा युद्ध सुरु भएयता इरानमा मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या ३,१८६ पुगेको छ, जसले द्वन्द्वको मानवीय लागतको भयावह तस्वीर प्रस्तुत गर्दछ।
इजरायलले इरानको साउथ पार्स ग्यास खानीमा आक्रमण गरेपछि यो साता विश्वबजारमा ग्यासको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको थियो। यद्यपि, इजरायलले भविष्यमा त्यस्ता हमला नगर्ने घोषणा गरेपछि र अमेरिकाले तेल उत्पादन बढाउने योजना सार्वजनिक गरेपछि मूल्य पुनः घट्न थालेको छ। यसैबीच, बेलायत, फ्रान्स र जापान लगायतका विभिन्न देशहरूले बिहीवार राति एउटा संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ बाट पानीजहाजहरूको “सुरक्षित रूपमा आवतजावत” सुनिश्चित गर्न आफूहरू “उपयुक्त प्रयास गर्न तयार” रहेको जनाएका छन्। इजरायल र अमेरिकाले आक्रमण थालेपछि इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज अवरुद्ध हुने गरी उक्त जलमार्ग प्रयोग गर्ने तेलवाहक ट्याङ्करहरूमाथि हमला गर्दै आएको छ, जसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमाथि गम्भीर खतरा उत्पन्न गरेको छ।
तस्बिर स्रोत, Reuters
इरानले कतारको रास लफान ऊर्जा कारखानामा आक्रमण गरेपछि बेलायत र युरोपमा प्राकृतिक ग्यासको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। कतारका प्रधानमन्त्रीले उक्त आक्रमणलाई “इरानीहरूले बढाएको सबैभन्दा खतरनाक उत्तेजना” भन्दै कडा निन्दा गरेका छन्। इरानी आक्रमणका कारण तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) निर्यात गर्ने कतारको क्षमता पाँच वर्षसम्म १७ प्रतिशतले घट्ने त्यहाँका ऊर्जामन्त्रीले बताएका छन्। यसबाट कतारले वार्षिक २० अर्ब डलर बराबरको आर्थिक घाटा बेहोर्नुपर्ने अनुमान गरिएको छ, जसले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्नेछ।
एलएनजी उत्पादनका लागि प्राकृतिक ग्यासलाई निकै कम तापक्रममा चिस्याउन ‘ट्रेन’ भनिने विशेष औद्योगिक प्रशोधन एकाइहरू प्रयोग गरिन्छ। कतारका अनुसार, इरानी आक्रमणबाट उक्त केन्द्रमा रहेका १४ वटा ‘ट्रेन’ मध्ये दुईवटामा गम्भीर क्षति पुगेको छ। जापान, दक्षिण कोरिया, भारत र चीन लगायतका एशियाली देशहरू कतारमा उत्पादित एलएनजीमा बढी निर्भर छन्। युक्रेन युद्ध सुरु भएपछि रुसी ग्यासको विकल्प खोज्दै युरोप पनि क्रमशः मध्यपूर्वमा उत्पादित ग्यासमा बढी आश्रित हुन थालेको छ। एलएनजी घरघरमा खाना पकाउन, जाडोमा घर तताउन, पानीजहाज तथा कलकारखानामा ऊर्जाका रूपमा र मल बनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ।
बीबीसी न्यूज नेपालीका थप समाचार तथा भिडिओहरूका लागि हाम्रो युट्युब च्यानलमा जानुहोस्। साथै, हामीलाई फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि पछ्याउन सक्नुहुन्छ। बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सुन्न सकिन्छ।
