जापानले अक्टोबर २०२६ मा ४७६.५ अर्ब येनको व्यापार घाटा व्यहोरेको छ, जुन लगातार छैटौँ महिनाको घाटा हो।
जापानले सन् २०२६ को अक्टोबर महिनामा ४७६.५ अर्ब येन (करिब ३ अर्ब अमेरिकी डलर) को महत्त्वपूर्ण व्यापार घाटा व्यहोरेको छ। यो लगातार छैटौँ महिनाको व्यापार घाटा हो, जसले देशको बाह्य व्यापार सन्तुलनमा चुनौती थपिएको सङ्केत गर्छ। जापानको अर्थ मन्त्रालयले बुधबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक तथ्याङ्कअनुसार, देशको आयात र निर्यात दुवैमा उल्लेख्य वृद्धि भए पनि आयातको वृद्धिदर निर्यातको तुलनामा तीव्र गतिमा भएको देखिएको छ।
प्रकाशित तथ्याङ्कले अक्टोबर महिनामा जापानको कुल निर्यात गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २०.५ प्रतिशतले बढेर ११.७७ ट्रिलियन येन पुगेको देखाएको छ। यसैबीच, सोही अवधिमा आयात २१.६ प्रतिशतले वृद्धि भई १२.२५ ट्रिलियन येन पुगेको छ। अर्थ मन्त्रालयका अनुसार, निर्यात र आयात दुवैको यो मूल्य अक्टोबर महिनाका लागि हालसम्मकै उच्च रेकर्ड हो। मूल्यका हिसाबले निर्यातमा भएको सकारात्मक वृद्धिले आशा जगाए पनि आयातको तीव्र विस्तारले गर्दा समग्र व्यापार सन्तुलन घाटामा गएको हो।
व्यापार घाटाको मुख्य कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा भएको वृद्धि हो। विशेषगरी मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि जारी भूराजनीतिक तनावका कारण विश्व बजारमा ऊर्जाको मूल्य उच्च रहँदा जापानको आयात खर्चमा दबाब परेको छ। ऊर्जा स्रोतका लागि अत्यधिक आयातमा निर्भर जापानका लागि कच्चा तेल र अन्य ऊर्जा सामग्रीको मूल्यमा हुने उतारचढावले व्यापार सन्तुलनमा सीधा र महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य वृद्धिको प्रभाव समग्र व्यापार घाटामा ठूलो देखिन्छ।
गन्तव्यका आधारमा हेर्दा, अक्टोबरमा जापानको निर्यात अमेरिकातर्फ २३.९ प्रतिशतले बढेको छ, जुन यसका प्रमुख व्यापारिक साझेदारहरूसँगको बलियो सम्बन्धलाई दर्शाउँछ। युरोपेली संघ (ईयू) तर्फको निर्यातमा २२.१ प्रतिशत र एसियाली बजारतर्फको निर्यातमा २२ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ। यसले जापानका प्रमुख व्यापारिक साझेदारहरूसँगको कारोबारमा समग्र सुधार आएको संकेत गर्छ र जापानी उत्पादनहरूको अन्तर्राष्ट्रिय माग कायम रहेको देखाउँछ।
यद्यपि, व्यापारको वास्तविक परिमाणसम्बन्धी तथ्याङ्कले फरक तस्बिर प्रस्तुत गरेको छ। अक्टोबरमा जापानको कुल निर्यात परिमाण ५.८ प्रतिशतले मात्र बढेको छ, जबकि आयात परिमाण ०.२ प्रतिशतले घटेको छ। यसबाट व्यापारको कुल मूल्यमा भएको ठूलो वृद्धि वास्तविक वस्तु तथा सेवाको कारोबार बढेका कारण मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा वस्तु तथा ऊर्जाको मूल्य वृद्धि भएका कारण पनि भएको स्पष्ट हुन्छ। यसले जापानी अर्थतन्त्रले सामना गरिरहेको “आयातित मुद्रास्फीति” को चुनौतीलाई थप उजागर गर्छ, जहाँ उत्पादन लागत बढ्दा प्रतिस्पर्धात्मकतामा असर पर्न सक्छ।
लगातार छैटौँ महिनासम्म व्यापार घाटा कायम रहनुले जापानको अर्थतन्त्रमा बाह्य व्यापार सन्तुलन कायम गर्ने चुनौती अझ गहिरिएको देखाउँछ। निर्यातमा देखिएको उत्साहजनक वृद्धि सकारात्मक पक्ष भए पनि बढ्दो आयात खर्च र विशेषगरी ऊर्जा मूल्यको निरन्तर दबाबले जापानी अर्थतन्त्रमा थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने देखिन्छ। दीर्घकालीन आर्थिक स्थिरताका लागि सरकार र केन्द्रीय बैंकले व्यापार नीति र ऊर्जा रणनीतिमा थप ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्ने देखिन्छ।
