एनभिडिया सीईओ जेन्सेन ह्वाङ जासुसी विवादमा: ७.४ अर्ब डलर गुमाए, एफबीआईद्वारा अनुसन्धान

कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) चिप उत्पादनमा विश्वको अग्रणी कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन ह्वाङले सोमबारको कारोबारमा ७.४ अर्ब डलरको ठूलो सम्पत्ति गुमाएका छन्। चिनियाँ गुप्तचर संस्थासँग जोडिएको आशङ्का गरिएकी एक पूर्व कार्यकारीसँगको कथित अनैतिक सम्बन्धबारे कम्पनीको सञ्चालक समितिले आन्तरिक अनुसन्धान सुरु गरेपछि उनको व्यक्तिगत सम्पत्तिमा यो गम्भीर गिरावट आएको हो। यस विवादका कारण एनभिडियाको सेयर मूल्यमा पनि ४.३ प्रतिशतको गिरावट आएको छ।

लगभग १५४ अर्ब डलरको कुल सम्पत्तिसहित फोर्ब्सको अर्बपति वरीयतामा आठौँ स्थानमा रहेका ह्वाङ, बर्कसायर हाथवेका वारेन बफेट र ओराकलका ल्यारी एलिसनभन्दा पछाडि पर्दै दसौँ स्थानमा झरेका छन्। यो विवादले कम्पनीका प्रमुखलाई नैतिक र वित्तीय दुवै सङ्कटमा पारेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले समेत संदिग्ध चिनियाँ एजेन्टसँग ह्वाङको सम्बन्धबारे संघीय अनुसन्धान ब्यूरो (एफबीआई) ले अनुसन्धान गरिरहेको पुष्टि गरेका छन्। ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ‘मलाई थाहा छ एफबीआईले यसलाई अर्कै सन्दर्भमा हेरिरहेको छ, र मलाई लाग्छ उनी सही स्थितिमा रहनेछन्।’ ट्रम्पले यद्यपि, एआईको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका ह्वाङले चिन्ता लिनुपर्ने कुनै कारण आफूलाई नलागेको बताए।

जेन्सेन ह्वाङ विश्वकै शक्तिशाली प्रविधि नेताहरूमध्ये एक हुन् र ट्रम्प प्रशासनसँग उनको निकट सम्बन्ध रहँदै आएको छ। विगतमा ह्वाङले चीनसहित विश्वभर चिप्स बिक्री गर्ने एनभिडियाको क्षमतामाथि लगाइएका अमेरिकी प्रतिबन्धहरू हटाउन आह्वान गर्दै आएका थिए। अमेरिका र चीनबीचको बढ्दो प्रविधि र भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाको सन्दर्भमा उनको यो विवादले थप संवेदनशीलता पाएको छ।

अनैतिक सम्बन्ध र जासुसीको आरोप

जेन्सेन ह्वाङ वरपरको यो विवाद तब सतहमा आयो जब उनले आइतबार आफ्नी पत्नीप्रति अविश्वासी रहेको स्वीकार गर्दै आफ्ना कार्यहरूको ‘पूर्ण जिम्मेवारी’ लिए। गत महिना द न्युयोर्क टाइम्सले प्रकाशित गरेको एक गम्भीर प्रतिवेदनमा ह्वाङको सिङ्गापुरस्थित कम्पनी मेगास्पीडकी पूर्व कार्यकारी एलिस ह्वाङसँग सम्बन्ध रहेको उल्लेख थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले अनुसन्धानपछि एलिस ह्वाङलाई चिनियाँ गुप्तचर सम्पत्ति (इन्टेलिजेन्स एसेट) भएको निष्कर्ष निकालेको उक्त प्रतिवेदनले जनाएको छ। एलिस ह्वाङको जेन्सेन ह्वाङसँग कुनै पारिवारिक सम्बन्ध नभएको पनि बताइएको छ, जसले यो सम्बन्धलाई व्यावसायिक र राष्ट्रिय सुरक्षाको दृष्टिले जटिल बनाएको छ।

आफ्ना दुई सन्तानसहित कम्पनीका कर्मचारीहरूलाई पठाएको आन्तरिक सन्देशमा जेन्सेन ह्वाङले लेखेका छन्, ‘म मेरो पत्नीप्रति अविश्वासी भएँ। मेरो व्यवहारले उनी र हाम्रा बालबच्चालाई चोट पुर्‍याएको छ। मैले जे गरेँ त्यसका लागि कुनै बहाना हुन सक्दैन। म गहिरो दुःख व्यक्त गर्दछु।’ उनले थप स्पष्ट पार्दै भने, ‘मैले जे गरेँ र त्यसबाट जुन चोट पुग्यो, म त्यसको पूर्ण जिम्मेवारी लिन्छु। यससँगै आउने आलोचनाहरूलाई स्वीकार गर्छु।’

यो प्रकरण सार्वजनिक भएपछि एनभिडियाको सञ्चालक समितिले संदिग्ध चिनियाँ जासुससँगको सम्बन्धबारेको प्रतिवेदनमाथि स्वतन्त्र अनुसन्धान सुरु गरेको छ। कम्पनीले हाललाई यस विषयमा जारी अनुसन्धानका क्रममा जेन्सेन ह्वाङ सीईओकै रूपमा निरन्तर रहने स्पष्ट पारेको छ। यद्यपि, एनभिडिया जस्तो विश्वव्यापी प्रविधि दिग्गज कम्पनीको प्रमुखमाथि यस्तो गम्भीर आरोप लाग्नुले यसको दीर्घकालीन असर र भविष्यमा कम्पनीको नेतृत्वका लागि चुनौतीहरू खडा गरेको छ। यो घटनाले अमेरिकी प्रविधि क्षेत्रमा चिनियाँ गुप्तचरको सम्भावित घुसपैठ र त्यसले राष्ट्रिय सुरक्षामा पार्न सक्ने प्रभावबारेको चिन्तालाई पुनः उजागर गरेको छ।