उदयपुर, १९ कात्तिक । उदयपुर जिल्लाको त्रियुगा नगरपालिकाका ३८ भूमिहीन तथा अव्यवस्थित बसोबासी परिवारले वर्षौं लामो प्रतीक्षापछि जग्गाधनी पुर्जा (लालपुर्जा) प्राप्त गरेका छन् । जिल्ला भूमि आयोग, उदयपुरको पहल र आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेपछि बिहीबार त्रियुगा नगरपालिकाका भूमिहीन दलित, भूमिहीन सुकुमवासी र अव्यवस्थित बसोबासीलाई लालपुर्जा वितरण गरिएको हो । यो वितरण कार्य भूमिहीन समस्या समाधानका लागि सरकारी प्रतिबद्धताको एक महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ ।
नगरपालिकाका अनुसार वडा नम्बर ३ का ११ परिवार र वडा नम्बर ५ का २७ परिवार गरी कुल ३८ घरपरिवारले जग्गाको कानुनी स्वामित्व प्राप्त गरेका हुन् । त्रियुगा नगरपालिकाका प्रमुख वसन्तकुमार बस्नेतले आवश्यक कानुनी प्रक्रिया र मापदण्ड पूरा गरेका परिवारलाई प्राथमिकताका आधारमा पुर्जा वितरण गरिएको जानकारी दिए । उनले भने, “हामीले भूमिहीन दलित, भूमिहीन सुकुमवासी र अव्यवस्थित बसोबासीलाई लालपुर्जा दिएका छौँ । बाँकी वडामा पनि प्रक्रिया पूरा भएपछि क्रमशः वितरण गर्दै जानेछौँ ।” यसले नगरभित्रका सबै भूमिहीनलाई कानुनी अधिकार सुनिश्चित गर्नेतर्फ नगरपालिका अग्रसर रहेको प्रष्ट पारेको छ ।
लालपुर्जा प्राप्त गरेसँगै यी परिवारको वर्षौंदेखिको असुरक्षित बसोबास अन्त्य भएको छ । जग्गा उपभोग गर्दै आए पनि कानुनी स्वामित्व नपाउँदा उनीहरूले विभिन्न सरकारी सेवा तथा बैंकिङ सुविधाबाट वञ्चित हुनुपरेको थियो । अब उनीहरूले आफ्नो बसोबास रहेको जग्गामाथि कानुनी अधिकार प्राप्त गरेका छन्, जसले उनीहरूको जीवनमा स्थायित्व र सुरक्षा ल्याउने विश्वास गरिएको छ । यसबाट उनीहरूको आर्थिक तथा सामाजिक जीवनस्तर उकास्न ठूलो मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
जिल्लाभरि भूमिहीन, सुकुमवासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीको समस्या समाधान गर्ने अभियान अन्तर्गत यो कार्य अघि बढाइएको हो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी (प्रजिअ) कृष्णबहादुर शाहीले जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा जग्गाधनी पुर्जा वितरणको प्रक्रिया द्रुत गतिमा अघि बढिरहेको बताए । उनले भने, “भूमिहीन दलित, सुकुमवासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीको समस्या समाधान गर्दै उनीहरूलाई जग्गाको कानुनी स्वामित्व प्रदान गर्ने उद्देश्यले आयोगले सक्रियताका साथ काम गरिरहेको छ ।” यो अभियानले वास्तविक भूमिहीनहरूलाई न्याय दिलाउने र सामाजिक न्याय स्थापित गर्ने सरकारको लक्ष्यलाई साकार पार्न मद्दत पुग्ने प्रजिअ शाहीको भनाइ छ ।
जिल्ला भूमि आयोगको तथ्याङ्क अनुसार, त्रियुगा नगरपालिकामा पुर्जा वितरण गरिएसँगै अन्य स्थानीय तहमा पनि वितरणको तयारी तीव्र पारिएको छ । आयोगले दिएको जानकारी अनुसार, शुक्रबार कटारी नगरपालिकाका ११ परिवारलाई जग्गाधनी पुर्जा वितरण गर्ने तयारी पूरा भएको छ । यस्तै, रौतामाई गाउँपालिका वडा नम्बर ७ का ६५ परिवारका लागि पुर्जा तयार भइसकेको छ । चौदण्डीगढी नगरपालिकाका ३२ परिवार र बेलका नगरपालिकाका ४५ परिवारका लागि पनि जग्गाधनी पुर्जा वितरण गर्न आवश्यक तयारी पूरा भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी शाहीले जानकारी दिए ।
प्रजिअ शाहीले पुर्जा तयार भएका स्थानीय तहलाई तत्काल वितरण प्रक्रिया अघि बढाउन निर्देशन दिइएको बताए । उनले थप स्पष्ट पार्दै भने, “अन्य पालिकाबाट प्राप्त भएका कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेका कागजातको पनि अध्ययन र प्रमाणीकरण भइरहेको छ । आयोगले पारदर्शी र निष्पक्ष रूपमा कार्य सम्पन्न गर्दै वास्तविक हकदारलाई मात्र पुर्जा वितरण गर्ने सुनिश्चित गरेको छ ।” यसरी उदयपुर जिल्लाभरि भूमिहीनताको समस्या न्यूनीकरण गरी नागरिकलाई जग्गाको स्वामित्व प्रदान गर्ने कार्यले निरन्तरता पाउने विश्वास गरिएको छ ।
