तस्बिर स्रोत: Getty Images
नेपालमा विभिन्न गैरकानुनी क्रियाकलापमा संलग्न भई पक्राउ पर्ने तथा निष्कासन हुने विदेशी नागरिकहरूमा चिनियाँपछि बङ्गलादेशी नागरिकको सङ्ख्या सबैभन्दा बढी देखिएको छ। सरकारी तथ्याङ्कहरूले पछिल्ला दिनहरूमा बङ्गलादेशी नागरिकहरूको गिरफ्तारी उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखाएको छ।
हालै, कार्तिक १६ गते काठमाडौँमा चार बङ्गलादेशी र एक भारतीयसहित पाँच विदेशी नागरिक पक्राउ परेका छन्, जसलाई थप कारबाहीका लागि अध्यागमन विभागमा बुझाइएको छ। यसको एक हप्ताअघि पनि दुई बङ्गलादेशी नागरिक पक्राउ परेको प्रहरी तथ्याङ्क छ। अध्यागमन विभागकी प्रवक्ता गीता घिमिरेका अनुसार, पछिल्ला दिनहरूमा निष्कासनमा पर्ने बङ्गलादेशी नागरिकहरूको सङ्ख्या बढेको छ र चिनियाँपछि उनीहरूको सङ्ख्या सबैभन्दा धेरै छ। विभागले भर्खरै पक्राउ परेकाहरूको बयान लिने काम गरिरहेको छ भने यसअघि पक्राउ परेका दुई जनालाई नेपालबाट निष्कासन गर्ने प्रक्रियाका लागि गृह मन्त्रालयमा पठाइएको छ।

तस्बिर स्रोत: immigration.gov.np
अध्यागमन विभागका अनुसार पछिल्लो १० महिनामा ८६ जना बङ्गलादेशी निष्कासन भएका छन्। गत साउनदेखि असोजसम्मको चार महिनामा मात्रै निष्कासनमा पर्ने बङ्गलादेशीहरूको सङ्ख्या ५१ रहेको छ। हाल अध्यागमनको हिरासतमा १८ जना छन्, जसमध्ये १२ जनाको कागजात पुष्टि र थप विवरण माग गर्दै काठमाडौँस्थित बङ्गलादेशको राजदूतावासलाई जानकारी गराइएको छ। प्रहरीका अनुसार, बङ्गलादेशीहरूको बढ्दो गिरफ्तारीसँगै उनीहरू पनि सङ्गठित रूपमै गैरकानुनी क्रियाकलापमा संलग्न रहेको आशङ्का बढेको छ। एक प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीआईजी) ले उनीहरूको आवागमन बढेसँगै आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्नता पनि निकै बढेको र सङ्गठित संलग्नताका कारण प्रहरीले उनीहरूलाई विशेष निगरानीमा राखेको बताए। प्रहरी प्रधान कार्यालयको विवरण अनुसार, पछिल्लो एक वर्षमा १ लाख १७ हजार ६८२ बङ्गलादेशी नागरिक हवाई मार्गबाट नेपाल आवतजावत गरेका छन्, जसमध्ये ५८ हजार ८७९ जना नेपाल भित्रिएका थिए।

तस्बिर स्रोत: APF
रोहिंज्या मुस्लिमहरू पनि बङ्गलादेशबाट भारत हुँदै नेपाल भित्रिएकाले सुरक्षा सतर्कताको परिणाम स्वरूप बङ्गलादेशी नागरिक निगरानीमा परेको अधिकारीहरू बताउँछन्। काठमाडौँमा कार्तिक १६ गते सशस्त्र प्रहरी बलले विशेष सूचनाका आधारमा गैरकानुनी रूपमा लुकिछिपी बस्दै आएका पाँच विदेशी नागरिकलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो। पक्राउ परेकामध्ये एक बङ्गलादेशी आफ्नै देशका नागरिकलाई बन्धक बनाएको अभियोगमा अदालतमा मुद्दा खेपिरहेका छन्। अर्का एक जनाको कोठाबाट १४ वटा बङ्गलादेशी राहदानी र आर्थिक कारोबार उल्लेख रहेका डायरी पनि बरामद गरिएका थिए। यद्यपि, पछि ती व्यक्ति चौधरी थरका भारतीय राहदानीवाहक रहेको पुष्टि भएको थियो।

तस्बिर स्रोत: Reuters
बङ्गलादेशी नागरिकहरू मूलतः पर्यटक भिसामा नेपाल आएर गैरकानुनी क्रियाकलापमा संलग्न हुने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्। सशस्त्र प्रहरीले एक महिनाअघि अवैध रूपमा नेपाल प्रवेश गरी पस्मिना उद्योगमा काम गरिरहेका १० बङ्गलादेशीलाई पक्राउ गरेको थियो। त्यसअघि भदौ अन्तिम साता उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले काठमाडौँका ठमेलस्थित विभिन्न होटलहरूमा गैरकानुनी रूपमा बसिरहेका १० जनालाई पक्राउ गरेको थियो। जेठ महिनामा १५ र असारमा २४ जना बङ्गलादेशी सन्दिग्ध गतिविधि तथा गैरकानुनी रूपमा काम गरिरहेको अभियोगमा गिरफ्तार भएका थिए। ललितपुर प्रहरीले एक महिनाअघि नियमित जाँचका क्रममा बढी विदेशी मुद्रासहित तीन बङ्गलादेशी नागरिकलाई पक्राउ गरी सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागमा पठाएको थियो, यद्यपि पछि उनीहरू अस्पतालमा उपचारका लागि आएको पुष्टि भएको थियो। अधिकारीहरूका अनुसार, बङ्गलादेशीहरू तीन प्रकारका गैरकानुनी काममा संलग्न देखिन्छन्: अनुमतिबिना स्थल मार्गबाट प्रवेश, भिसाको म्याद सकिएपछि गैरकानुनी बसोबास, र अन्य भिसामा आएर काम गर्ने वा आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न हुने। अनलाइन ठगी लगायतका आपराधिक कार्यमा संलग्नहरूलाई प्रहरीले कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउँछ र कतिपयविरुद्ध मुद्दा दायर गरिसकिएको छ।

अध्यागमन विभागकी प्रवक्ता गीता घिमिरेका अनुसार, सुरक्षा निकायबाट हस्तान्तरण गरिएका बङ्गलादेशीहरूलाई निश्चित अवधिसम्म नेपाल प्रवेश गर्न नपाउने गरी कालोसूचीमा राखेर निष्कासन गरिन्छ। भिसाको म्याद सकिएर गैरकानुनी रूपमा बसिरहेकाहरूको पहिचान भएमा भिसा शुल्क, विलम्ब शुल्क र जरिवाना लिई केही वर्ष प्रवेशमा रोक लगाउने गरी कालोसूचीमा राखेर निष्कासन गरिन्छ। तर, रकम तिर्न नसक्ने कतिपय विदेशीहरू जेल चलान पनि हुने गरेको जानकारहरू बताउँछन्।
