नेपाल-भारत आर्थिक सहकार्य सुदृढीकरणमा जोड: अर्थमन्त्री र विदेश सचिवबीच महत्वपूर्ण भेटवार्ता
काठमाडौं – नेपाल भ्रमणमा रहेका भारतका विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले बुधबार अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेसँग अर्थ मन्त्रालयमा शिष्टाचार भेटवार्ता गरेका छन्। द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने उद्देश्यका साथ भएको यो उच्चस्तरीय भेटमा दुई देशबीचको विद्यमान आर्थिक सहकार्यलाई थप विस्तार र सुदृढ गर्ने विषयमा गहन छलफल भएको छ। नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र आर्थिक सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउन भारतीय विदेश सचिवको यो भ्रमण महत्वपूर्ण मानिएको छ।
भेटवार्ताका क्रममा अर्थमन्त्री डा. वाग्ले र विदेश सचिव मिश्रीले व्यापार, लगानी, ऊर्जा, कनेक्टिभिटी, भुक्तानी प्रणाली तथा विकास सहायतासहितका विविध आयाममा केन्द्रित रही विचार आदानप्रदान गरे। नेपालले भारतसँगको बढ्दो व्यापार घाटा कम गर्न र नेपाली उत्पादनहरूको निर्यात प्रवद्र्धन गर्न चालेका कदमबारे अर्थमन्त्रीले विस्तृत जानकारी गराए। यस सन्दर्भमा, भारतीय बजारमा नेपाली वस्तुहरूको पहुँच वृद्धि, गैर-भन्सार अवरोधहरू हटाउने र सीमापार व्यापारलाई थप सहजीकरण गर्ने विषयमा दुवै पक्षबीच सकारात्मक छलफल भएको बुझिएको छ।
ऊर्जा सहकार्य दुई देशबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धको एक महत्वपूर्ण स्तम्भका रूपमा स्थापित भएको छ। भेटमा जलविद्युत उत्पादनमा भारतीय लगानी बढाउने, ऊर्जा व्यापारलाई थप सहज र विस्तार गर्ने तथा सीमापार प्रसारण लाइनको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने विषयमा छलफल भयो। यसले नेपालको जलविद्युत विकासमा टेवा पुग्नुका साथै भारतको ऊर्जा सुरक्षामा समेत योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। कनेक्टिभिटीका क्षेत्रमा, रेलमार्ग, सडकमार्ग र एकीकृत जाँच चौकी (ICP) हरूको निर्माण तथा स्तरोन्नतिमा भइरहेको प्रगति र आगामी योजनाहरूमा समेत जोड दिइएको छ। यसले दुवै देशका जनताबीचको आवागमनलाई सहज बनाउनुका साथै व्यापारिक गतिविधिहरूलाई समेत गति प्रदान गर्नेछ।
आधुनिक युगमा बढ्दो डिजिटल कारोबारलाई ध्यानमा राख्दै, सीमापार डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको विकास र कार्यान्वयनबारे पनि छलफल भएको छ। यस प्रकारको प्रणालीले पर्यटन, व्यापार र अन्य वित्तीय लेनदेनमा ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास दुवै पक्षले व्यक्त गरेका छन्। नेपालमा भारतीय लगानीको वातावरण अझै मैत्रीपूर्ण बनाउने र भारतीय लगानीकर्ताहरूलाई विभिन्न क्षेत्रमा आकर्षित गर्ने विषयमा समेत अर्थमन्त्रीले जोड दिएका थिए। भारतीय पक्षले नेपालको आर्थिक विकास र समृद्धिका लागि आफ्नो निरन्तर सहयोगको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
भारतीय विदेश सचिवको यो भ्रमणले द्विपक्षीय उच्चस्तरीय संवादको महत्वलाई पुनः पुष्टि गरेको छ। यस्ता भेटघाटहरूले दुई देशबीचको आपसी विश्वास अभिवृद्धि गर्दै साझा हितका विषयमा अगाडि बढ्ने मार्ग प्रशस्त गर्दछ। यस प्रकारका संवादहरूले द्विपक्षीय परियोजनाहरूलाई गति प्रदान गर्न, विकास सहायताको प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न र कुनै पनि असहमतिको समाधान खोज्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
भेटवार्तामा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले, भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिश्रीका साथै नेपालका अर्थसचिव डा. घनश्याम उपाध्यायसहित परराष्ट्र मन्त्रालय र अर्थ मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता थियो। यसले दुवै देशका सरकारी संयन्त्रहरूबीचको समन्वय र सहकार्यको महत्वलाई उजागर गर्दछ। समग्रमा, यो भेटवार्ताले नेपाल र भारतबीचको आर्थिक साझेदारीलाई अझ बलियो बनाउने र भविष्यमा सहकार्यका नयाँ क्षितिजहरू खोल्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। दुई देशले आर्थिक समृद्धिका लागि हातेमालो गर्दै अघि बढ्ने दिशामा थप ठोस कदम चाल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
