भक्तपुर, कात्तिक १६। जिल्ला प्रशासन कार्यालय भक्तपुरले नागरिकता सम्बन्धी सेवा प्रवाहमा एक महत्वपूर्ण पहल गरेको छ, जहाँ बाहिरी जिल्लाबाट जारी गरिएका नागरिकताको प्रतिलिपि वितरण थालनी गर्दै सेवाग्राहीलाई राहत प्रदान गरिएको छ। यस सेवाको शुभारम्भ सोमबार ओखलढुंगाका सेवाग्राही कपिल भट्टराईलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारी (प्रजिअ) बिनोदकुमार खड्काले नागरिकताको प्रतिलिपि हस्तान्तरण गरेर गरेका हुन्।
यो नयाँ व्यवस्था नेपाल नागरिकता (पाचौं संशोधन) नियमावली २०८३ को नियम १६(घ) बमोजिम लागू गरिएको हो। गृह मन्त्रालयको २०८३ कात्तिक ९ गतेको परिपत्र अनुसार प्रजिअ खड्काले यो निर्णय कार्यान्वयनमा ल्याइएको जनाए। हाललाई कोशी र मधेश प्रदेशबाट जारी नागरिकताको प्रतिलिपि भक्तपुरबाटै उपलब्ध गराइनेछ। यसले नागरिकताको प्रतिलिपि प्राप्त गर्न गृह जिल्लामै पुग्ने बाध्यता घटाएको छ। आगामी दिनमा सेवाको दायरा विस्तार गरी अन्य प्रदेशका नागरिकताका प्रतिलिपि समेत वितरण गर्ने योजना रहेको प्रशासनले जनाएको छ।
नागरिकमैत्री प्रशासनको अवधारणा आत्मसात गर्दै प्रशासनले यस प्रक्रियालाई सरल र द्रुत बनाएको छ। सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मीदेवी शर्माका अनुसार, प्रतिलिपिका लागि वडा कार्यालय वा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासनको सिफारिस आवश्यक पर्नेछैन। सम्बन्धित व्यक्तिले निवेदन दिएपछि सोही दिन प्रक्रिया पूरा गरी प्रतिलिपि उपलब्ध गराइने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले अनावश्यक झन्झट र समय बचत गर्नेछ।
प्रतिलिपि प्राप्त गर्न पुरानो नागरिकताको फोटोकपी र राष्ट्रिय परिचयपत्रको फोटोकपी अनिवार्य पेश गर्नुपर्नेछ। यी कागजात पेस भएपछि गृह मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको डिभाइसमा सेवाग्राहीको बायोमेट्रिक (औँलाको छाप) लिइनेछ। यसरी संकलित बायोमेट्रिक र निवेदकको विवरणलाई ‘सेन्ट्रल सिटिजनशिप इन्फर्मेसन म्यानेजमेन्ट सिस्टम’ (CCIMS) र ‘नेशनल आइडी म्यानेजमेन्ट सिस्टम’ (NIDMS) मा रहेको तथ्यांकसँग प्रमाणीकरण गरिनेछ। प्रमाणीकरणपछि मात्र प्रतिलिपि जारी हुनेछ।
प्रशासनले केही महत्वपूर्ण सर्तहरू समेत स्पष्ट पारेको छ। यदि CCIMS र NIDMS मा सेवाग्राहीको विवरण फरक परेमा नागरिकताको प्रतिलिपि जारी नहुने बताइएको छ। साथै, बाहिरी जिल्लाबाट जारी नागरिकताको प्रतिलिपि लिन राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्य गरिएको छ। यसले तथ्यांकको शुद्धता र सुरक्षा सुनिश्चित गर्दै दुरुपयोग रोक्न मद्दत गर्नेछ।
भक्तपुर जिल्ला प्रशासनको यो पहलले अन्य जिल्ला प्रशासनहरूलाई पनि यस्तै सेवा विस्तार गर्न प्रेरित गर्नेछ। यसले गृह जिल्ला बाहिर रहेका नागरिकलाई सहज प्रशासनिक सेवा उपलब्ध गराएको छ। अध्ययन, रोजगारी वा अन्य कारणले गृह जिल्ला बाहिर रहेका नागरिकका लागि यो व्यवस्था वरदान हुनेछ। यसले सरकारको डिजिटल नेपाल अभियान र सेवा प्रवाहमा नवीनतालाई बल पुर्याएको छ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी खड्काले नागरिकता प्रतिलिपि सेवालाई सरल, सुलभ र पारदर्शी बनाउन प्रशासन प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरे।
