नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा उच्च वृद्धि: बुधबार ९०० रुपैयाँले बढ्यो सुनको भाउ
काठमाडौं। नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा बुधबार उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले दिएको जानकारी अनुसार, छापावाला सुनको मूल्य प्रतितोला ९०० रुपैयाँले बढेको छ। यस वृद्धिसँगै छापावाला सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८३ हजार २०० रुपैयाँ पुगेको छ। मंगलबार यसको मूल्य २ लाख ८२ हजार ३०० रुपैयाँ रहेको थियो।
यसैगरी, तेजाबी सुनको मूल्य पनि बढेर प्रतितोला २ लाख ८१ हजार ८५० रुपैयाँ कायम भएको महासंघले जनाएको छ। मंगलबार तेजाबी सुन प्रतितोला २ लाख ८० हजार ९५० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। सुनसँगै चाँदीको मूल्यमा पनि वृद्धि भएको छ। बुधबार चाँदीको मूल्य प्रतितोला १० रुपैयाँले बढेर ३ हजार ९८० रुपैयाँ पुगेको छ। मंगलबार चाँदीको मूल्य प्रतितोला ३ हजार ९७० रुपैयाँ थियो।
नेपाली समाजमा सुनलाई केवल गरगहनाको रूपमा मात्र नभई लगानीको सुरक्षित माध्यम र सामाजिक प्रतिष्ठाको प्रतीकका रूपमा पनि हेरिन्छ। विशेषगरी चाडपर्व र विवाहको सिजनमा यसको माग उच्च हुने गर्छ। वर्तमान अवस्थामा मूल्यमा आएको यो वृद्धिले आम उपभोक्ता र व्यवसायी दुवैलाई प्रत्यक्ष प्रभावित तुल्याएको छ।
सुनचाँदीको मूल्य निर्धारणमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव प्रमुख कारकका रूपमा रहन्छ। विश्वबजारमा सुनको भाउ बढ्दा त्यसको सीधा असर नेपाली बजारमा पर्छ। अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भको मौद्रिक नीति, ब्याजदरको अवस्था र अमेरिकी डलरको मजबूती वा कमजोरीले पनि सुनको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यमा ठूलो प्रभाव पार्छ। हाल विश्वभर देखिएको उच्च मुद्रास्फीति र आर्थिक मन्दीको जोखिमले गर्दा लगानीकर्ताहरू सुरक्षित लगानीका लागि सुनतर्फ आकर्षित भएका छन्। यसले सुनको माग बढाएर मूल्यमा वृद्धि ल्याएको छ।
यसका अतिरिक्त, विभिन्न मुलुकहरूबीचको भू-राजनीतिक तनाव, विशेषगरी प्रमुख अर्थतन्त्रहरूबीचको व्यापारिक सम्बन्धमा आउने उतारचढाव र आपूर्ति सञ्जालमा देखिएका अवरोधहरूले पनि बहुमूल्य धातुको मूल्यलाई उकासेको छ। यस्ता अनिश्चितताका कारण विश्वव्यापी लगानीकर्ताहरू शेयर बजार र अन्य जोखिमयुक्त लगानीबाट पलायन भई सुरक्षित मानिने सुनमा लगानी गर्न प्राथमिकता दिन्छन्। नेपालमा भारतीय बजारको प्रभाव पनि उल्लेख्य रहन्छ, किनकि भारतीय बजारमा हुने मूल्य परिवर्तनले नेपाली बजारलाई पनि प्रभावित पार्छ।
मूल्य वृद्धिको प्रत्यक्ष असर उपभोक्ताहरूमा परेको छ। विशेषगरी गरगहना किन्न चाहने ग्राहकहरू र लगानीकर्ताहरूले महँगोमा सुन खरिद गर्नुपर्ने भएको छ। यसले सुनचाँदी व्यवसायीहरूको व्यापारमा पनि केही सुस्तता ल्याउन सक्ने सम्भावना छ, किनकि उच्च मूल्यका कारण ग्राहकहरू खरिद गर्न हिचकिचाउन सक्छन्। यद्यपि, सुनलाई दीर्घकालीन लगानीको रूपमा हेर्नेहरूका लागि यो एक प्रकारको अवसर पनि हुन सक्छ, किनकि ऐतिहासिक रूपमा सुनले मूल्यवृद्धिको सामना गर्न सफल भएको देखिन्छ।
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका पदाधिकारीहरूका अनुसार, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य स्थिर नभएसम्म नेपाली बजारमा पनि उतारचढाव कायमै रहनेछ। विश्वव्यापी आर्थिक अवस्था र भू-राजनीतिक घटनाक्रमले आगामी दिनमा सुनको मूल्य कस्तो रहनेछ भन्ने निर्धारण गर्नेछ। सामान्यतया, आर्थिक अनिश्चितताको समयमा सुनको मूल्य बढ्ने प्रवृत्ति देखिन्छ, र हालको विश्वव्यापी परिदृश्यले पनि यही संकेत गरिरहेको छ। लगानीकर्ताहरूलाई भने बजारको सूक्ष्म विश्लेषण गरी मात्र लगानीको निर्णय लिन सुझाव दिइएको छ।
समग्रमा, नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा आएको वृद्धि अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव र विश्वव्यापी आर्थिक परिवेशको प्रतिविम्ब हो। यसले उपभोक्ता, व्यवसायी र समग्र अर्थतन्त्रमा अल्पकालीन तथा दीर्घकालीन असर पार्ने देखिन्छ। बजारको स्थिरताका लागि विश्वव्यापी आर्थिक परिदृश्यमा सुधार आउनु आवश्यक छ।
प्रकाशित: ११ कार्तिक २०८३ १०:३८ बुधबार
