अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको तनावपूर्ण युद्ध तेस्रो दिनमा प्रवेश गरेको छ। सबै पक्षबाट भइरहेका भीषण र निरन्तर हवाई आक्रमणले मध्यपूर्वको अवस्था थप जटिल, अनिश्चित र डरलाग्दो बनेको छ। पछिल्लो विकसित घटनाक्रमअनुसार यस युद्धले ठूलो जनधनको क्षति निम्त्याएको छ भने विश्वव्यापी रूपमा यसको बहुआयामिक असर पर्न थालिसकेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले एक भिडियो सम्बोधनमार्फत आफ्ना सम्पूर्ण रणनीतिक उद्देश्यहरू पूरा नभएसम्म इरानविरुद्धको सैन्य कारबाही कुनै पनि हालतमा नरोकिने कडा चेतावनी दिएका छन्। इरानमाथि गरिएको आक्रमणको क्रममा ३ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको र ५ जना गम्भीर घाइते भएको अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकी पक्षमा अझै थप हताहती हुन सक्ने सम्भावना पनि औंल्याएका छन्। अर्कोतर्फ, इरानी अधिकारीहरूले छात्राहरू अध्ययनरत एउटा विद्यालयमा अमेरिकाले गरेको भनिएको हवाई आक्रमणमा १५३ जनाको दुःखद मृत्यु भएको जनाएका छन्। इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियनले यस घटनालाई अमानवीय र ‘बर्बर कार्य’ को संज्ञा दिँदै कडा निन्दा गरेका छन्।
यसैबीच, इरानले प्रहार गरेका शक्तिशाली क्षेप्यास्त्रका कारण कम्तीमा ९ जनाको मृत्यु भएको इजरायलको आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवा ‘मेगन डेभिड अडोम’ ले जनाएको छ। यो आक्रमणलाई पछिल्लो युद्ध सुरु भएयताकै इजरायलमाथिको सबैभन्दा ठूलो र विनाशकारी हमला मानिएको छ। यसको प्रत्यक्ष प्रतिवादमा इजरायलले लेबनानस्थित हिजबुल्लाहका सैन्य अखडाहरूमा भीषण हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ। इजरायली डिफेन्स फोर्स (आईडीएफ) ले हिजबुल्लाहले पूर्ण रूपमा इरानको निर्देशन र तर्फबाट इजरायली नागरिकमाथि रकेट प्रहार गरेको आरोप लगाउँदै यसको कडा र निर्णायक जवाफ दिने जनाएको छ। हिजबुल्लाहलाई उत्तरी इजरायलको लागि कुनै पनि किसिमको खतरा सृजना गर्न नदिने आईडीएफको दाबी छ।
सोमबार बिहानै ३ बजेतिर लेबनानको राजधानी बेरुतमा ठूला विस्फोटका शृङ्खलाबद्ध आवाजहरूले त्यहाँका बासिन्दाहरूलाई त्रसित बनाएर ब्युँझाएको थियो। इजरायली सेनाको आक्रमणपछि बेरुतको दक्षिणी उपनगरमा धुवाँको बाक्लो मुस्लो उडेको दृश्यहरू सार्वजनिक भएका छन्। मानिसहरू ज्यान जोगाउन सुरक्षित स्थानतर्फ भाग्दा विमानस्थल जाने सडक र मुख्य राजमार्गहरूमा सवारीसाधनको लामो र अस्तव्यस्त जाम लागेको छ। सडकमा फुटेका सिसा र क्षतिग्रस्त कारहरूको लाइन देखिन्छ। हिजबुल्लाहले भने इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेईको हत्याको बदलास्वरूप यो कदम चालेको र यसलाई आफ्नो ‘आत्मरक्षाको वैधानिक अधिकार’ दाबी गरेको छ। सन् २०२४ मा अमेरिकाको मध्यस्थतामा भएको युद्धविराम सम्झौता दुवै पक्षबाट उल्लङ्घन भएको भन्दै एक-अर्कालाई आरोप लगाउने क्रम जारी छ।
युद्धको बाछिटा अन्य छिमेकी राष्ट्रहरूमा पनि पर्न थालेको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) ले इरानको जवाफी आक्रमणमा शनिबारयता आफ्ना ३ जना नागरिक मारिएको जनाएको छ। बहराइन, जोर्डन र इराकको इरबिल सहरमा समेत शङ्कास्पद विस्फोटका घटनाहरू दर्ता भएका छन्। यसैगरी साइप्रसस्थित अक्रोटिरीमा रहेको बेलायती रोयल एयर फोर्स (आरएएफ) को आधार शिविरमा आइतबार मध्यराति शङ्कास्पद ड्रोन आक्रमण भएको छ। बेलायतको रक्षा मन्त्रालयले त्यहाँ कुनै मानवीय क्षति नभएको र सुरक्षा फौजले उच्च सतर्कताका साथ जवाफी कारबाही गरिरहेको जनाएको छ। बेलायती प्रधानमन्त्री सर किअर स्टार्मरले अमेरिकालाई रक्षात्मक कारबाहीका लागि आफ्नो सैन्य आधार प्रयोग गर्न अनुमति दिए पनि बेलायत प्रत्यक्ष आक्रामक कारबाहीमा सामेल नहुने स्पष्ट पारेका छन्।
यस भयानक युद्धको प्रत्यक्ष असर विश्व अर्थतन्त्रमा स्पष्ट देखिन थालेको छ। सोमबार बिहान एसियाली बजार खुल्नासाथ विश्वव्यापी रूपमा तेलको मूल्यमा उच्च वृद्धि भएको छ। यसले विश्व बजारमा आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध हुने र आगामी दिनमा थप आर्थिक सङ्कट निम्त्याउने गम्भीर सङ्केत गरेको छ।
