रमेश विश्वकर्मा
गुल्मी, चैत ९ गते।
गुल्मी जिल्लाका दुई भिन्न स्थानमा भएका आगलागीका घटनामा दुई गोठ पूर्ण वा आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। मानवीय तथा पशु चौपायामा भने कुनै क्षति नभएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीले जनाएको छ। सुख्खा मौसमको सुरुवातसँगै आगलागीका घटनाहरू बढ्न थालेको बेला यी घटनाहरूले ग्रामीण क्षेत्रमा थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने सन्देश दिएका छन्।
पहिलो घटना रुरुक्षेत्र गाउँपालिका वडा नम्बर-४, रानीबासका स्थानीय कपिल श्रेष्ठको गोठमा भएको हो। सोमबार बिहान दाना पकाउने क्रममा अचानक आगो सल्किएर अनियन्त्रित बनेपछि कच्ची काठले घेरिएको र टिनले छाएको एक तले गोठ पूर्ण रुपमा जलेर नष्ट भएको प्रहरीको भनाई छ। काठको संरचना भएकोले आगो द्रुत गतिमा फैलिएको र गोठभित्र रहेका सम्पूर्ण दाना तथा अन्य काठजन्य सामग्रीहरू समेत जलेर खरानी भएका छन्। यस घटनाबाट श्रेष्ठ परिवारलाई ठूलो आर्थिक क्षति पुगेको अनुमान गरिएको छ।
आगोको राप र लप्का यति तीव्र थियो कि सोही स्थानका गिरिप्रसाद श्रेष्ठको सँगै जोडिएको घरको पालीको भागमा समेत सामान्य क्षति पुगेको छ। स्थानीय बासिन्दा र प्रहरीको अथक प्रयासपछि मात्र आगो थप फैलिनबाट रोक्न सकिएको थियो। समयमै नियन्त्रणमा आएकाले ठूलो विपत्ति टरेको र कुनै पनि मानवीय वा पशु चौपायाको क्षति नभएकोमा स्थानीयले राहत महसुस गरेका छन्।
त्यसैगरी, दोस्रो आगलागीको घटना चन्द्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर-८ मा ज्ञानेश्वर गौतमको गोठमा भएको हो। ढुङ्गा र माटोले निर्मित एक तले कच्ची गोठमा अचानक आगलागी हुँदा ठूलो मात्रामा भौतिक क्षति भएको छ। आगलागीबाट गोठमा भण्डारण गरी राखिएको करिब ३० भारी खर र गोठको छानो पूर्ण रुपमा जलेर नष्ट भएका छन्। ग्रामीण क्षेत्रमा पशुपालनका लागि खर महत्वपूर्ण मानिने हुँदा यसको क्षतिले गौतम परिवारलाई प्रत्यक्ष असर पुगेको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीका सूचना अधिकारी एवम् प्रहरी नायब उपरीक्षक (डिएसपी) गंगा बहादुर सारुले दुवै स्थानमा भएको आगलागीका घटनाको पुष्टि गर्दै प्रहरी र स्थानीयको संयुक्त प्रयासमा आगो नियन्त्रणमा ल्याइएको जानकारी दिनुभयो। उहाँका अनुसार, दुवै घटनामा कुनै पनि मानवीय वा पशु चौपायाको हताहती भएको छैन, जुन एक सुखद पक्ष हो। सारुले सुख्खा मौसममा आगलागीको जोखिम उच्च हुने भएकाले विशेषगरी ग्रामीण भेगमा दाना पकाउँदा वा आगो बाल्दा थप सावधानी अपनाउन सर्वसाधारणलाई आग्रह गर्नुभएको छ।
ग्रामीण क्षेत्रमा अधिकांश गोठ तथा घरहरू परम्परागत शैलीमा काठ, खर र माटोको प्रयोग गरी बनाइएकाले आगलागीको जोखिम बढी हुन्छ। यस्ता घटनाहरूबाट बच्नका लागि घर वा गोठ नजिकै आगो बाल्दा सुरक्षित स्थानको छनोट गर्ने, आगोको प्रयोगपछि राम्ररी निभाउने र ज्वलनशील पदार्थहरू सुरक्षित राख्ने जस्ता उपायहरू अपनाउनुपर्ने विज्ञहरूले सुझाएका छन्। यस क्षेत्रमा आगलागी नियन्त्रणका लागि आधुनिक उपकरण र स्रोतको अभावका कारण स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता अझ बढी महत्वपूर्ण हुने गरेको छ।
अधिकारीहरूले यस प्रकारका घटना दोहोरिन नदिनका लागि समुदायमा अग्नि सुरक्षासम्बन्धी चेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएका छन्। आगलागीबाट हुने धनजनको क्षति न्यूनीकरणका लागि सबै सरोकारवाला निकायहरूले सहकार्य गर्नुपर्ने खाँचो रहेको छ।
